كرده بودند ، از نو بنا نهاد . وى در اين ساختمان ارتفاع كعبه را به بيست و هفت ذراع رسانيد و هنگامى كه از بناى آن فارغ گرديد ، درون و برون كعبه را به وسيلهء مشك و عنبر خوشبو كرد و به وسيلهء ديباج پوشانيد ؛ اين ساختمان در تاريخ هفدهم رجب سال 64 هجرى به پايان رسيد . هنگامى كه خلافت به دست « عبدالملك بنمروان » افتاد « حجاج ابن يوسف ثقفى » را به سوى اين زبير فرستاد وى در مكه او را محاصره نمود . سپس به وسيلهء منجنيق به مسجد الحرام حملهور شد و ابن زبير را در سال 73 هجرى به قتل رسانيد . پس از آن حجاج به مكه وارد گرديد و كيفيت ساختمان كعبه را به وسيلهء ابن زبير به عبدالملك اطلاع داد . نامبرده او را به امارت مكه منصوب كرد و فرمان داد كه كعبه را به شكلى برگرداند كه در دوران رسول اللَّه صلى الله عليه و آله بوده است . بنابراين حجاج سمت شامى ( شمالى ) كعبه را منهدم كرده و به اندازهء شش ذراع و يك وجب از آن را كاسته سپس بر اساس پايههاى قريش ، ديوار آن سوى كعبه را بنا نمود . همچنين درِ شرقى كعبه را از سطح زمين بالا برد و درِ غربى آن را مسدود نمود . حجاج ساير قسمتهاى كعبه را تغيير نداده سپس سنگفرش آن را پس از آن كه از هم گسيخته بود ، مجدداً باز سازى نمود .
بنابراين وصف ، سمتهاى شرقى ، جنوبى و غربى كعبه هم اكنون بر ساخته « ابن زبير » باقى بوده و سمت شمالى آن بر ساخته « حجاج » باقى مىباشد و از آن پس در ساختمان كعبه ديگر تغييرى داده نشده است . تا اين كه به وسيلهء « سلطان سليمان » ( عثمانى ) در سال 960 هجرى سقف آن تجديد گرديد . سپس در سال 1021 هجرى از سوى « سلطان احمد » ( عثمانى ) مرمتهايى نيز در ساختمان كعبه صورت گرفت كه تاريخ اين تغييرات بر روى قطعه سنگى مرمرى در سمت راست « معجن » بر روى شاذروان حك شده است . متن لوح ياد شده اين چنين است :
« بسم اللَّه الرحمن الرحيم إِنَّمَا يَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَلَمْ يَخْشَ إِلَّا اللَّهَ فَعَسَى أُوْلَئِكَ أَنْ يَكُونُوا مِنْ الْمُهْتَدِينَ « 1 » أمر بعمارة سقف البيت الشريف و بتجديد الميزاب الرحمة و تقوية
هامش
( 1 ) . توبه : 18