بود . او كه با « عباس پاشاى اول » دوستى داشت نزد وى از غلبهء « ابن ثنيان » شكايت كرد و به او وعده داد كه اگر او را از زندان آزاد كند و حكومت از آنِ وى شود از او و محمدعلى حمايت نمايد « عباس پاشا » نيز به او كمك كرد و او را متوارى ساخت . فيصل در ميان راه بر « ابن رشيد » امير « شمّر » وارد گرديد . نامبرده از او احترام كرد و تعدادى از افراد خويش را به همراه او به سوى « ابن ثنيان » فرستاد . همچنين در اين ميان قوم او از آمدنش خبر يافتند پس تعداد بسيارى به سوى او آمدند و همگى در ركاب او به « قصيم » روى آورده و آنجا را به محاصرهء خود درآوردند . سپس « ابن ثنيان » را اسير نموده و به زندان انداختند كه همچنان در زندان باقى بود تا اينكه درگذشت . در سال 1258 هجرى فيصل بر « نجد » مسلط شد و بر آن جا حاكم گرديد و سرانجام در سال 1282 هجرى درگذشت .
نامبرده داراى چهار فرزند ذكور بود به نامهاى ( عبداللَّه ، سعود ، محمد و عبدالرحمن ) .
پس از او « عبداللَّه بن فيصل » امارت را به دست گرفت ليكن ميان او و برادرش سعود كه به « بحرين » گريخته بود ، اختلاف پيش آمد و امير بحرين به او كمك كرد تا وى در آغاز به قبايل عجمان پيوست سپس به نجد آمد و در آنجا با مردان برادرش « عبداللَّه » برخورد نمود كه برادرش « محمدبن فيصل » سركردهء آنان بود و جنگ سختى ميان آنان درگرفت كه در نتيجهء آن تعداد فراوانى از دو گروه كشته شدند و در پايان « سعودبن فيصل » پيروز شد . عبداللَّه برادرش به ميان اعراب گريخت و پس از جمع آورى تعداد افراد بسيارى مجدداً به برادرش مسعود حمله نمود كه باز هم مسعود پيروز گرديد .
عبداللَّه به سوى اطراف نجد رفت و در ميان قبايل گشت مىزد و دست نياز به آنان دراز مىنمود ليكن در اين كار موفقيّتى به دست نياورد . پس از آن پايه هاى امارت « سعود » مستحكم گرديد و ظلم و ستم را آغاز نمود . ليكن اين مدّت چندان به درازا نكشيد زيرا قبايل نجد عليه او قيام كردند و روزهاى او را به سياهى كشاندند تا اينكه سرانجام به مرگ طبيعى درگذشت . پس از او دو فرزندش « محمد و عبدالعزيز » امارت را به دست گرفتند .
در اين هنگام « عبداللَّه بن فيصل » نيروهايى را جمع آورى كرد و به سوى « رياض »
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 204
مساهمون: انصارى
ص٢٠٤