پايتخت اين امارت حركت كرد كه بر آن غلبه يافت . محمد و عبدالعزيز به شهر « خرج » كه در نزديكى رياض واقع شده است گريختند و ميان آنان و عمويشان درگيريهايى صورت گرفت كه در پايان با آرامش ميان دو طرف خاتمه يافت . سپس مجدداً ميان آنان برخوردهايى رخ داد كه غلبه از آن « عبداللَّه » بود .
در اين ميان امارت « رشيد » - با تفرقهاى كه ميان « آل سعود » بوجود آمده بود - قدرت گرفته بطوريكه چشم به امارت نجد دوخته بود . پس بدين منظور به سوى اين منطقه آمد و با « ابن فيصل » در محلّ « حائل » جنگيد و در رياض او را محاصره نمود و پس از مدّتى بر او غلبه كرد كه سرانجام « عبداللَّه بن فيصل » را اسير نموده و با احترام به « حائل » آورد و مدّت يك سال نزد خويش نگاه داشت ؛ « عبداللَّه بن فيصل » تقاضاى مراجعت به رياض را كرد كه موافقت نمود و پس از مراجعت به آن شهر درگذشت . دو برادر زادهء سعود ( محمد و عبدالعزيز ) آن هنگام در « خرج » زندگى مىكردند . « ابن رشيد » كه از وجود آنان احساس ناراحتى مىكرد همواره در پى فرصتى بود كه آنان را از بين ببرد تا اينكه سرانجام آنان را به قتل رسانيد و بر « نجد » غلبه نمود ، اما دو فرزند فيصل ، محمد و عبدالرحمن ، در رياض بودند و بر آن مكان امارت مىكردند ، پس از مدّتى محمد درگذشت و عبدالرحمن به تنهايى امير بود . در آن هنگام سرزمين « قصيم » پس از زوال حكومت آل سعود ، به صورت مستقل در دست دو امير آن : « حسن بن مهنا » و « رامل بن سليم » قرار داشت . به دنبال اختلافى كه ميان « ابن رشيد » و آنان بوجود آمد ، جنگى درگرفت كه در پايان به پيروزى ابن رشيد ختم گرديد . در اين جنگ « عبدالرحمن بن فيصل » كه به كمك مردمان قصيم برخواسته بود پس از غلبهء ابن رشيد و گرفتن سرزمين « قصيم » به كويت پناهنده شد كه در آن هنگام امارت آن در دست « ابن صباح » بود و به كمك او نيرويى جمع آورى كرده و به جنگ با ابن رشيد از كويت خارج گرديد . مجدداً ابن رشيد بر او غلبه نمود و از اين پس حكومت تمامى « نجد » به زير نفوذ او درآمد . در اين حال عبدالرحمن در كويت باقى ماند و از سوى دولت عثمانى حقوقى براى وى تعيين گرديد كه اين مستمرى از راه بصره همه ساله به او مىرسيد ، تا اين كه پس از مدتى وفات كرد وى سه فرزند به نامهاى عبدالعزيز ، محمد و مسعود را از خود باقى گذارد .
الرحلة الحجازية ( سفرنامه حجاز ) ( فارسى ) — صفحة 205
مساهمون: انصارى
ص٢٠٥