احتياط واجب از براى كسى كه از روى علم و عمد اين كار را كرده اعاده است .
[ 1262 ] م - اگر كسى فراموش كند در يكى از روزها رمى كند واجب است روز بعد آن را قضا كند ، و اگر دو روز را فراموش كرد بايد در روز بعد هر دو را قضا كند ، و همچنين است اگر از روى عمد ترك ( 1 ) كرده باشد ( 2 ) .
[ 1263 ] م - واجب ( 3 ) است قضا را مقدم بدارد بر ادا پس در روز يازدهم اگر بخواهد قضاى روز عيد را به جا بياورد اول قضاى عيد را به جا آورد و بعد رمى روز يازدهم را كه ادا است ، و همچنين بايد قضاى روز جلو را مقدم بدارد بر قضاى روز بعد ، پس اگر در روز سيزدهم مثلا بخواهد قضاى روز عيد و روز يازدهم و روز دوازدهم را به جا آورد بايد به ترتيب از قضاى روز
شرح
انداخته و آن را ترك نموده و مشغول ديگرى شد كفايت مىكند در ترتيب ، و سه سنگ را بعد از آن مىزند اگر چه احوط در اينجا نيز اعاده است ( مناسك شيخ ص 84 ) .
و آية الله تبريزى اضافه مىكنند كه : در غير اين فرض بايد برگردد و به نحوى رمى كند كه ترتيب حاصل شود .
آية الله سيستانى : اگر چهار ريگ را به يك جمره پرتاب كرد ، و به علت فراموشى يا ندانستن حكم شرعى آن را رها كرد و جمرهء ديگرى را پس از آن رمى نمود ، براى او كفايت مىكند كه جمرهء سابق را سه ريگ بزند و اعادهء رمى جمرهء بعد لازم نيست .
آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : اگر به جمره اولى چهار سنگ ريزه بزند و سپس از روى فراموشى جمره بعدى را هفت سنگ ريزه بزند ، اگر كمبود اولى را جبران كند كفايت مىكند . بلى اگر نقص مربوط به جمره سوّم باشد اكمال آن كافى است و لازم نيست رمى جمرات قبل را كامل كند . ولى اگر عمدا چهار سنگ به جمره اولى بزند و بعد جمره دوّم و سوّم را هر يك هفت سنگ بزند احتياط لازم آن است كه رمى تمام جمرات را اعاده نمايد چنانچه احوط الحاق جاهل به عالم است .
آية الله مكارم : احتياط آن است كه باقى مانده را نيز با ترتيب بزند .
( 1 ) آية الله خوئى : با ترك رمى اگر چه عمدى باشد حج باطل نمىشود و بنا بر احتياط بايد قضاى آن را در سال آينده خودش يا نائبش انجام دهد . ( مناسك عربى ، مسأله 437 ) .
( 2 ) آية الله سيستانى : و همچنين جاهل به مسأله و بنا بر احتياط متعمد هم همين حكم را دارد .
آية الله بهجت ، به ذيل مسأله 1000 مراجعه شود .
آية الله خامنه اى ، صورت عمد را متعرض نشدهاند .
( 3 ) آية الله خوئى ، آية الله تبريزى : احتياط اين است كه بين اداى همان روز و قضاى روز قبل فاصله گذاشته ، و قضاى روز قبل را پيش از اداى همان روز به جا آورد و قضاى روز قبل طرف صبح و اداى همان روز هنگام زوال باشد .
آية الله سيستانى : و احتياط واجب اين است كه بين ادا و قضا فاصله بيندازد ، و اين كه قضا را بر ادا مقدّم بدارد ، و احتياط مستحب اين است كه قضا در اوّل روز و ادا هنگام ظهر باشد . ( مناسك ، مسأله 434 ) .
آية الله مكارم : واجب نيست بلكه افضل است مگر در صورت عمد كه احتياط رعايت ترتيب است .