[ 948 ] م - اگر يادش نيايد كه احرام نبسته مگر بعد از تمامى اعمال ، حجش صحيح است ظاهرا و احتياط مستحب آن است كه اگر يادش آمد بعد از وقوف به عرفات و مشعر يا قبل از فارغ شدن از اعمال ( 1 ) ، تمام كند حج را و در سال بعد اعاده كند ( 2 ) .
[ 949 ] م - جاهل به مسأله اگر احرام نبندد در حكم كسى است كه به واسطهء فراموشى احرام نبسته .
[ 950 ] م - اگر كسى از روى علم و عمد ترك كند احرام را تا زمان فوت وقوف به عرفه و مشعر ، حج او باطل است ( 3 ) . استفتاءات احرام حج
[ 951 ] س - فاصلهء بعضى از محلات جديد الاحداث مكه تا مسجد الحرام بيش از 18 كيلومتر است و شايد عرفا از توابع مكه حساب شوند نه اين كه جزء مكه باشند ، چرا كه تابلوهاى راهنمايى با فلش جهت مكه را مشخص نمودهاند ، با اين كيفيت آيا مىتوان براى حج در محلات فوق الذكر محرم شد ؟
ج - اگر از محلات مكه است مانع ندارد ( 4 ) ، و اگر از محلات آن نيست يا مورد شك است ، كفايت نمىكند ( 5 ) .
شرح
( 1 ) - آية الله فاضل : فورا همان جا محرم شود و حج را تمام كند و احتياط مستحب آن است كه سال آينده دوباره به جا آورد .
آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : فورا همان جا محرم شود و حج را تمام كند و احتياط آن است كه سال آينده دوباره به جا آورد اگر چه بعيد نيست جواز اكتفا به حج اول . ( مناسك فارسى ، ص 102 مسأله 143 ) .
آيات عظام اراكى ، نورى ، بهجت : احرام ببندد و تمام كند حج را .
آيات عظام خوئى ، تبريزى ، سيستانى : اگر بعد از وقوف به عرفات يادش بيايد يا حكم را ياد بگيرد بايد از جايى كه هست احرام ببندد ، هر چند متمكن از بازگشت به مكه و احرام از مكه باشد .
آية الله صانعى : احرام ببندد و تمام كند حجّ را .
( 2 ) آية الله سيستانى : و در صورتى كه يادش نيايد و يا حكم را نداند تا بعد از فارغ شدن از اعمال حج حجّش صحيح است ( مناسك حج ، مسأله 362 ) .
( 3 ) آية الله سيستانى : اگر ترك كند احرام را از روى علم و عمد تا زمان فوت وقوف اختيارى عرفات حجّش باطل است و اگر به مقدار ركن درك كند حجّش صحيح است گر چه گناه كرده است .
( 4 ) آية الله بهجت : احوط اقتصار بر مكَّه قديم است در رابطه با احرام حج ( مناسك س 48 ) .
( 5 ) به مسأله 946 مراجعه شود .