[ 803 ] س - كسى كه مطمئن باشد قرائتش يا ذكرى كه در نماز مىگويد درست است و نماز طواف را اعم از طواف زيارت و نساء همان گونه بخواند ، بعد معلوم شود كه اشتباه بوده است آيا بايد چه كند ؟
ج - اگر احتمال غلط بودن آن را نمىداده ، نمازش صحيح است ( 1 ) .
[ 804 ] س - چند روزى كه اطراف كعبه به قدرى شلوغ است كه صف طواف تا پشت مقام ابراهيم عليه السّلام مىآيد ، و نماز خواندن پشت مقام و نزديك آن ممكن نيست مگر اين كه چند نفرى اطراف انسان بايستند تا انسان نماز طوافش را بخواند ، بفرماييد آيا حتما نماز بايد خلف مقام و نزديك آن باشد و لو به اين صورت ، يا دور تر تا هر جا كه مىتواند به تنهايى نماز بخواند ، كافى است ؟
ج - اگر امكان دارد ( 2 ) و محذورى در بين نيست ، بايد خلف و نزد مقام نماز بخواند ، و در مورد ضرورت ( 3 ) ، تأخير مانع ندارد با مراعات الاقرب فالاقرب ( 4 ) .
[ 805 ] س - در نماز طواف كه انسان مشغول ذكر بود او را حركت دادند ، ذكر را تكرار كرد ، دوباره تكان دادند و تكرار كرد ، آيا مانعى ندارد ؟
ج - اگر طورى حركت كرده كه استقرار او از بين رفته ، مانع ندارد ، و در غير اين صورت تكرار نكند مگر به قصد احتياط ، به شرط آن كه وسوسه نباشد .
شرح
( 1 ) - آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : حجّ او صحيح است و لكن نماز طواف را قضا كند و در قضاى نماز طواف عمره و حج و طواف نساء رعايت ترتيب شود . ( مناسك عربى ، ص 113 ) .
آية الله خوئى : اگر جاهل قاصر باشد صحيح است . ( مناسك ، مسأله 336 ) .
آية الله اراكى : باطل است و بايد آن را اعاده كند .
آية الله سيستانى : اگر در اشتباه خود معذور بوده نمازش صحيح است و اگر معذور نبوده بايد اعاده نمايد .
آية الله بهجت : بايد نماز را بطور صحيح اعاده كند .
( 2 ) آية الله اراكى ، آية الله فاضل : و لو با كمك ديگران
( 3 ) آية الله صانعى : مقدارى دور تر مانع ندارد .
( 4 ) مراجعه شود به مسائل 778 تا 780 .
آية الله مكارم : يعنى دور تر به جا آورد و از اين كه چند نفر در اطراف او حلقه بزنند اجتناب كند كه موجب مزاحمت براى طواف كنندگان است و نماز او خالى از اشكال نيست .
آية الله صانعى : به نحوى كه گذشت .