[ 766 ] س - در طواف مستحبى زنان مىدانند كه به بدن مردان نگاه مىكنند و احيانا هم در بين فشار مردان قرار مىگيرند ، از نظر شرع اشكال ندارد ؟
ج - اگر اختيارا نگاه به نامحرم نكنند اشكال ندارد ، ولى در ازدحام بهتر است مراعات كنند . و در هر صورت طواف صحيح است .
[ 767 ] س - آيا در طوافهاى مستحبى هم ختنه شرط است يا نه ؟
ج - بلى شرط است .
[ 768 ] س - محرم وارد مكه شد ، آيا مىتواند قبل از اعمال عمرهء تمتع يا قبل از اعمال عمرهء مفرده ، و همچنين پس از محرم شدن به احرام حج تمتع و قبل از رفتن به عرفات ، طواف مستحبى به جا آورد يا خير ؟ و اگر به جا آورد به عمره و حجش ضرر مىزند يا نه ؟
ج - احوط ترك طواف ( 1 ) مستحبى است در فرض سؤال ، ولى به عمره و حج ضرر نمىزند .
شرح
بدون عذر جايز است و شك در عدد دورهاى آن موجب بطلان نمىشود و بنا را بر اقل مىگذارند و صحيح است و قران بين دو طواف مستحب حرام نيست بلكه مكروه است و خواندن نماز آن در هر جاى مسجد الحرام در حال اختيار صحيح است .
آية الله سيستانى : به حسب اختلاف شرايط و احكام ، موارد متفاوت مىشود . براى شناخت آن به مناسك مراجعه شود .
( ملحق مناسك ، س 244 ) .
آية الله مكارم : مانند موالات و وضو كه در طواف مستحبى معتبر نيست و نماز كه در همه جاى مسجد الحرام مىتوان خواند .
( 1 ) آية الله سيستانى : طواف مستحبى قبل از طواف عمره و حج اشكال ندارد ولى پس از احرام و قبل از رفتن به عرفات به احتياط واجب نبايد طواف مستحبى كند و اگر كرد به احتياط مستحب تلبيه بگويد . ( ملحق مناسك ، 230 - 231 ) آية الله گلپايگانى ، آية الله صافى : اقوى جواز و احوط ترك آن است . ( آراء المراجع ، ص 323 ) .
آية الله خوئى ، آية الله تبريزى : احوط اين است شخصى كه احرام حج تمتع بسته پس از احرام و پيش از رفتن به عرفات طواف مستحبى ننمايد و چنانچه طواف نمود بنا بر احتياط بعد از طواف تلبيه را تجديد كند .
آية الله بهجت : اشكالى ندارد . ( پرسشهاى جديد حج ، س 69 ) .
[ در عمرهء تمتع و عمره مفرده نظر آيات عظام نامبرده در مناسك مطابق متن است و لكن در آراء المراجع ص 323 در جواب استفتاء آية الله خوئى چنين فرمودهاند : طواف مستحبى در اثناء عمره تمتع و عمره مفرده جايز است . و در ادامه از آقاى لطفى چنين نقل شده : به نظر آية الله العظمى خوئى احوط ترك طواف مستحبى است در اثناء عمره تمتع و عمره مفرده قبل از تقصير ، ولى در عمره مفرده بعد از تقصير و قبل از طواف نساء مانعى ندارد . ]