را كيفر وبدكاران را پاداش دهد .
2 - جهت اولويت بدكار به احسان وپاداش اين است كه بدكار راضى به عمل
خود نبوده به دليل اينكه عمل جبرا وبر خلاف ميل ورضاى أو واقع شده است . وجهت
اولويت نيكوكار به كيفر اين است كه نيكوكار راضى به عمل خود نبوده به دليل اينكه
مقهور ومجبور بوده است .
3 - اگر واقع چنان باشد كه جبريان گويند مسلما كيفر وپاداش اخروى منتفى
خواهد بود . وكيفر وپاداش اعمال منحصر به كيفر وپاداش دنيوي خواهد شد . در
اين صورت بدكاران در رفاهيت وآسايش ونيكوكاران در رنج وتعب خواهند افتاد ،
چه بدكار مانند شخص تواناى سالمى است كه در نهايت خوشى وآسايش آنچه
دلش مىخواهد از مناهى وملاهي از قبيل استعمال مشروبات الكلى وآميزش
نامشروع با زنان وكشتار وبهتان وربودن أموال مردم وجز اين انجام مىدهد وزحمت
ورنج تكاليف شرعيه را تحمل نمىكند ودر آخرت هم كه كيفرى نخواهد داشت .
وبر عكس نيكوكار مانند شخص درويش ومريضى خواهد بود كه از ناحية تكاليف
شرعيه هميشه گرفتار رنج وزحمت است وبا درآمد مختصر كه از راه حلال بدست
ميآورد زندگى خود را در نهايت عسرت اداره مىكند ونظر به جلوگيرى شارع نمىتواند
كاملا كأم دل از لذايذ برگيرد ودر آخرت هم كه حظ ونصيبي نخواهد داشت .
" ب " - سر اينكه مقاله جبر را مقاله برادران بت پرستان ودشمنان يزدان
وحزب شيطان وقدريه ومجوس اين أمت معرفى فرموده اين است :
1 - بت پرستان عصر پيغمبر أكرم ( ص ) جبري بوده اند چنان كه خداوند از آنان
حكايت كند " وإذا فعلوا فاحشة قالوا وجدنا عليه ابائنا والله أمرنا بها وقالوا لو شاء الله
ما عبدنا من دونه من شيئى " ترجمه : هنگاميكه كار زشتى بجا آورند گويند ما پدرانمان
را بر اين كار يافتهايم وخداوند ما را بدان امر فرموده ومىگفتند اگر خدا مىخواست
ما جز أو چيزى را پرستش نمىكرديم يعنى خدا ما را مجبور به كار زشت وبت پرستى
كرده است .
2 - سر اينكه جبريان دشمنان يزدانند اين است كه آنان به ساحت أقدس
هشام بن الحكم ، مدافع حريم ولايت ( فارسي ) — صفحة 226
مساهمون: سيد أحمد صفائي
ص٢٢٦