تخطي إلى المحتوى الرئيسي

هشام بن الحكم ، مدافع حريم ولايت ( فارسي ) — صفحة 225

مساهمون:

ص٢٢٥
قادر است جلو بندگان را بگيرد ولى نظر به حكمت ومصلحت آنان را آزاد گذاشته است . وأطاعت بندگان هم از نظر اجبار نيست . يعنى خداوند آنان را مجبور به طاعت قرار نداده واختيار جهان وامر ونهى را هم به آنان واگذار نكرده وآسمان وزمين را بيهوده نيافريده وهمچنين پيمبران را براي بشارت وانذار بي جهت مبعوث نفرموده اين گمان ، گمان كافران است واي به حال ايشان از آتش . پير مرد اين اشعار را انشاء كرد : أنت الامام الذي نرجو بطاعته * يوم النجاة من الرحمن غفرانا أوضحت من أمرنا ما كان ملتبسا * جزاك ربك بالاحسان احسانا تو آنچنان پيشوائى كه به پيروى وطاعتت انتظار بخشش از خداى رحمن در روز قيامت داريم . تو حقايق ومطالب تاريك را براي ما روشن وآشكار فرمودى خدايت در مقابل نيكى پاداش نيك دهد . توضيح : " الف " - دانشمندان در توجيه سزاوارتر بودن گناهكار به احسان وسزاوارتر بودن نيكوكار به كيفر وجوهى گفته‌اند كه ما بعضي از آن وجوه را از نظر خوانندگان مىگذرانيم : 1 - اگر بنا شود كه به اعمال اضطراري كه خارج از قدرت انسان است نكوهش وستايش وپاداش وكيفرى تعلق گيرد گناهكار أولى به احسان ونيكوكار أولى به كيفر باشد ، بدين جهت كه در كيفر بدكاران دو گرفتارى براي آنان خواهد بود : يك گرفتارى عقاب اخروى كه از ناحية خدا بدانها متوجه مىشود . ديگر گرفتارى دنيوي كه مورد نكوهش وتنفر مردم واقع مىشوند . ودر پاداش نيكوكاران دو پاداش براي آنان خواهد بود : يك پاداش اخروى . ديگر پاداش دنيوي كه عبارت از ستايش مردم ومحبوب بودن نزد آنها است . واين از عدل خدا دور است كه دو سود به نيكوكار رساند ودو زيان به بدكار ، با اينكه هر دو مجبورند وهيچ يك در عمل خود اختيار ندارند ، پس بهتر اين است كه براي برقرار شدن تعادل ، نيكوكاران