Skip to main content

غاية القصوى در ترجمه عروة الوثقى ( فارسي ) — Page 276

Contributors:

P.276
هم ساقط است ودعوى اين كه لازم اين مطلب التزام بوجوب است از يد از يك سال در صورتيكه كه ظن بعثور باشد نيز وحال آنكه ملتزم نمىشويم چرا كه بنابر اين بايد مناط رجاء وياس باشد واخبار داله بر تحديد سنه منزل باشد بر غالب حاصل اين كه تحديد بسنه تعبدي است پس بايد مطلقا حكم دائر مدار أو باشد ويا مناط ياس ورجاء است واخبار منزل است بر ان پس بايد بعد از سنه بارجاء بلكه با عدم ياس لازم باشد نيز مدفوع است باين كه اگر چه تحديد تعبدي است لكن منصرف از صورت علم بعدم وجدان يا ياس از ان در كمتر واز صورت علم بوجدان در زيادتر واما در صورت ظن بوجدان يا رجاء ان در طرف زيادتر پس مقتضاى اطلاق اخبار عدم وجوب ان است پس در طرف زيادة خصوص صورت علم خارج است بمعنى اين كه اخبار متكفل حكم ان نيست پس رجوع مىشود در ان بقواعد ومقتضاى انها وجوب فحص است إلى الياس بجهة آنكه مقدمه رد إلى المالك است كه واجب است بمقتضى الأدلة ومنها ان الله يأمركم ان تودوا الأمانات إلى أهلها ولذا حكم كرده اند بوجوب فحص إلى الياس در مجهول المالك بلكه در جمله از اخبار ان امر كرده است بطلب وفحص از مالك يا وارث أو " امر ديم " اگر بداند كه مالك لقطه كافر حربي است جايز است تملك ان بدون تعريف واگر مردد باشد ما بين أو ومسلم يا ذمي واجب است تعريف ان وهم چنين واجب است اگر مردد باشد ما بين لقطه ومال معرض عنه بلى اگر مردد باشد ما بين لقطه ومباح الأصل واجب نيست بلكه جايز است تصرفات غير موقوفه بر ملكيت وهم چنين اگر مردد باشد ما بين آنكه ملك خودش باشد يا غير پس واجب نيست تعريف ودعوى صدق اللقطة عليه فيشمله الاطلاقات بخلاف صورة الدوران بين المباح وملك الغير حيث إن الصدق مشكوك بعدم احراز كونه مالا ومملوكا مدفوعة أولا بمنع الصدق وثانيا انما يجب التعريف في مال الغير وهو مشكوك والأصل البراءة واگر بداند مال غير است وشك داشته باشد در اين كه بقدر درهم است يا كمتر واجب است اختيار وبا عدم امكان وجوب تعريف ساقط است لكن بتملك مالك نمىشود مگر بعد از تعريف واگر در حين التقاط كمتر از درهم باشد وبعد ترقى كند پيش از تملك يا بعكس ظاهر اين است كه مدار بر حال التقاط باشد " امر سيم " اگر مال ملقوط قابل بقاء تا يك سال نباشد وجوب تعريف ساقط نمي شود لكن جايز بلكه واجب است آن را بفروشد يا تملك كند بعوض وعوض آن را نگاه دارد كما يدل عليه خبر السفره وغيره وأيا بايد باذن حاكم شرع باشد