أوجه است زيرا كه بشك ومظنه نبايد اعتماد كند بلى اگر جاهل باشد بعدم جواز افطار أقوى عدم
وجوب كفاره است هر چند أحوط است بلى در صورتيكه در اسمان علتي باشد مثل ابر ونحو ان
وبا ظن بمغرب افطار كند وخلاف ان معلوم شود كفاره بلكه قضا نيز واجب نيست وخلاصه كلام
هر كسى مفطرى بعمل أورد بگمان انكه شب باقي است يا بگمان انكه مغرب شده وخلاف ان معلوم
شود روزه اش باطل وقضا واجب است مگر در فرض أخير كه در اسمان علتي باشد وبا ظن بمغرب
افطار كند بدون فرق بين جميع اقسام روزه واجب ومندوب ودر صورتيكه شرعا معذور نبوده در
افطار مثل انكه عدلين شهادت دهند كه صبح است واعتنا نكند ويا انكه بشك يا بظن غير معتبر
بمغرب افطار كند در روزه كفاره دار كفاره هم واجب است
( مسألة 1 ) هر گاه با شك در طلوع
فجر مفطر بعمل أورد ومعلوم نشود طالع بوده يا نه چيزى بر أو نيست بلى اگر دو عادل خبر داده باشد
بطلوع صبح واو اعتنا نكند ومفطر بعمل أورد بايد قضا كند بلكه كفاره نيز بدهد هر چند صدق
خبر معلومش نشود بلكه با خبر يك عادل نيز چنين است بنابر أحوط
( مسألة 2 ) كسيكه شك داشته
باشد در صبح بدون فحص جايز است مفطر بعمل أورد تا يقين بطلوع صبح كند يا دو عادل بان خبر دهد
بخلاف كسيكه شك در مغرب داشته باشد كه بايد بنا گذارد بر انكه هنوز روز باقي است وبا شهادت
يك عادل بطلوع صبح يا غروب أحوط ترك مفطر است مگر انكه احتياط در غروب الزامي است
ودر طلوع استحبابي است ( نهم ) داخل كردن أب در دهن بعبث يا بقصد خنك شدن بمضمضه يا غير أن
وأب بي اختيار بحلق فرو رود كه بايد قضاء كند روزه را وكفاره بر أو نيست وهر گاه روزه را
فراموش كند وأب را فرو برد قضا هم ندارد هر چند أحوط است وهر گاه غير أب را در دهن كند
وبى اختيار فرو رود قضا هم بر أو نيست بنابر أقوى هر چند بعبث كرده باشد چنانچه اگر باستنشاق
يا غير أن أب قهرا بحلق برسد چيزى بر أو نيست اگر چه أحوط در هر دو قضاء ان است
( مسألة 3 ) در مضمضه براي وضوء نماز اگر أب قهرا فرو رود قضا بر أو نيست چه وضو براي نماز فريضة وچه نافله
بنابر أقوى بلكه در مطلق وضوء براي طهارت يا براي غايات ديگر يا در مضمضه براي غسل چيزى
بر أو نيست هر چند در غير مضمضه براي نماز فريضة قضا أحوط است بخصوص اگر بقصد غايات
ديگر غير از نماز باشد
( مسألة 4 ) مكروه است در روزه مبالغه كردن در مضمضه مطلقا وسزاوار است