خالد بن احمد مكنى به ابو الهيثم چند مرتبه از طرف طاهريان حكومت هرات و مرو يافت ، و بعد والى خراسان گرديد و در بخارا اقامت گزيد .
استخرى ( 260 ) در جايى كه انهار مرو را مىشمارد در نهر رزيق از قصور آل خالد بن احمد بن حماد كه امارت بخارا داشته ياد كرده است .
سمعانى در كتاب انساب ذكر او را كرده ، و او را از رجال حديث شمرده ، و گويد : از ششصد نفر محدث بخارا اخذ حديث نمود .
خالد در آخر كار از اطاعت طاهريان بيرون شد ، و به جانب دارى يعقوب ليث ميل كرد . و در وقتى كه محمد بن طاهر گرفتار ، و به توسط كسان يعقوب به سجستان برده مىشد ، خالد در هرات بود ، و به محمد سخنان درشت گفت ، و او را به زبان رنجانيد .
و هم اوست كه محمد بن اسماعيل بخارى صاحب صحيح را از بخارا بيرون كرد ، و اين امر لغزشى بود ازو كه سبب زوال ملك او گرديد .
خالد بعد از چندى كه براى زيارت بيت الله عزم مكه معظمه نمود ، وقتى كه به بغداد وارد شد ، از طرف كسان خليفه المعتمد دستگير و زندانى گرديد ، و در زندان به سال 269 وفات يافت . ابن اثير وفات او را در حوادث سال 270 ذكر كرده است .
او از جماعتى از جمله پدرش احمد سماع حديث كرد ، و حماد بن عمرو جد وى بود . و نسبش چنين بود : خالد بن احمد بن خالد ( ابى خالد ) بن حماد بن عمرو ذهلى .
در تاريخ نرشخى ( ص 85 ) خالد بن جنيد از حكام بخارا غير از خالد بن احمد است و نامش در كتب تاريخ به نظر نرسيد
ابن جوزى در المنتظم ( 6 / 59 ) در احوال نصر بن احمد بن نصر بن عبد العزيز ابو محمد الكندى حافظ معروف به نصرك كه از ائمهء
تاريخ بخارا ( فارسي ) — صفحة 228
مساهمون: محمد بن جعفر النرشخي
ص٢٢٨