ترك حفظ كند ، و ابو العباس طوسى آن را خراب كرد ، و مهدى خليفهء عباسى آن را دوباره ساخت . ( 57 ) در صور الاقاليم آمده : كه در زمان ما قبل بخارا ديوارى داشته كه قطرش دوازده فرسنگ بوده است .
به گفتهء شيشكين V . A . Shishkin طول ديوارها در حدود 250 كيلومتر يا بيشتر بوده است .
در حال حاضر از آنها فقط در قسمت شرقى واحه از قريه خزارا khazara تا قريه درگيز Dergiz ديده مىشود . و در قسمت جنوبى واحه هم به طول كمى ديده مىشود .
داستانهاى محلى ، ساختن آن را به ابو مسلم نسبت مىدهند ، بارتولد در تاريخ تركستان مىگويد : كه ديوارها به دستور امراى سامانى خراب شد . و اين دستور براى آن صادر شد كه مردم بخارا طبع ياغىگرى داشته ، پس از تخريب اهميت گذشته خود را از دست داد ، گرچه مجددا ساخته شد .
و تمام آثار متعلق به قبل از قرن دهم مىباشد .
باستان شناسان گفتهء نرشخى را تأييد مىكنند كه ديوار پس از قرن دهم ميلادى متروك شده است . براى شرح عمليات حفارى و باستان شناسى به Turdy otdela Vastoka 2 ( 1940 ) رجوع شود ، در اين مقاله عكسهائى از ديوار موجود است .
( نزهة القلوب چاپ اروپا ص 261 كتاب التنبيه و الاشراف 57 يادداشت فراى 146 )
ص 47 س 3 : ابو العباس فضل بن سليمان الطوسى ، وى رئيس نگهبانان مهدى بود ، و در ربيع الاول سال 167 از جانب مهدى خليفهء عباسى به خراسان
تاريخ بخارا ( فارسي ) — صفحة 225
مساهمون: محمد بن جعفر النرشخي
ص٢٢٥