قزاقان گريخته و جان به در برده بودند روز ديگر به اطمينان اين كه آن گروه خونخوار پس از آن همه ويرانگرى و غارتگرى باز نخواهند گشت به جايگاه خويش باز آمدند تا اگر چيزى درست بر جاى مانده باشد بيابند و برگيرند . همين كه به تجسس پرداختند قزاقان دگر بار از دريا به خشكى پياده شده ، در آنها شمشير نهادند ، هفتصد نفرشان را كشتند و عدهء زيادى را به اسارت بردند .
وقتى زمستان فرا رسيد قزاقها بهتر آن ديدند كه فصل سرما در ايران بمانند و در محلى امن آرام بگيرند . روبهروى فرح آباد ، قريب ده دوازده فرسنگ دور از آن ، در دريا شبه جزيرهايست به شكل زبان . در آن شبه جزيره انواع جانوران از قبيل گوزن ، گراز ، غزال و امثال اينها وجود دارد . آبش گواراست ، و در مجموع براى زندگى مكانى مساعد است ، و ايرانيان آن را ميان قلعه مىنامند . قزاقان در اين شبه جزيره فرود آمدند ، خيمه زدند و اسيران را به كندن خندق در اطراف چادرهاى خود وادار كردند . همچنين پس از آن كه با تنهء درختان عظيمى كه در آن جا بسيار بود دور محلّ استقرار خويش را سنگربندى كردند ، توپهاى خود را به منظور دفاع در بالاى سنگرها مستقر ساختند .
جمع آمدن و پناه جستن قزاقان در چنان محل ، غايت مطلوب فرماندهان ايران بود . آنان فرصت را غنيمت شمرده ، در بحبوحه شدت سرماى زمستان به ايشان حمله بردند ، و چون در جنگ برّى بر ايشان برترى داشتند فائق آمدند . اسيران خود را آزاد كردند و چندان بر قزاقان تنگ و سخت گرفتند كه آنان از سر ناچارى به قايقهاى خود سوار شده گريختند و پس از مدتها سرگردانى در روى دريا در آخرين نقطهء شبه جزيره جايى كه در پناه مردابى بود با غنايم خود فرود آمدند .
از خداى بزرگ اميدوارم به من اين توفيق عنايت فرمايد براى بار سوم به ايران بازگردم . بديهى است اگر آرزويم برآورده شود ، وقايع مهمى را كه پس از اين تاريخ در ايران روى نموده ، به تفصيل مىنويسم .
سفرنامه شاردن ( فارسى ) — صفحة 1740
مساهمون: ژان شاردن
ص١٧٤٠