باشد قضاء حاجت كند ( به دستشوئى برود ) كجا برود ؟
حضرت كاظم عليه السّلام خشمگينانه به ابو حنيفه نگريست و فرمود : « اى شيخ ! بىادبى كردى ، چرا سلام نكردى » .
ابو حنيفه مىگويد : شرمنده شدم ، از خانه بيرون رفتم ، و آن كودك در نزدم ، بسيار بزرگ جلوه كرد ، سپس بازگشتم و سلام كردم ، و عرض كردم : « اگر غريبى به شهرى وارد گرديد ، در كجا قضاء حاجت كند ؟ » .
در پاسخ فرمود : از كنار نهرها ، و گوشههاى رودخانهها كه محل آب بردن است ، و سايههاى ديوار كه جاى ورود افراد است ، و در محل افتادن ميوهها از درختان ، و در پشت ديوار خانهها ، و در معابر عمومى ، و در آبهاى جارى ، و راكد ، دورى كند ، از اينها كه گذشت ، در هر جا بخواهد ، قضاء حاجت كند .
ابو حنيفه مىگويد : گفتم ؛ « اى پسر رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله ، بشر كه گناه مىكند ، گناه او را چه كسى انجام مىدهد ؟ » .
او به من نگاه كرد و فرمود : « آن كس كه گناه مىكند از سه حال خارج نيست :
1 - خدا گناه مىكند .
2 - خود بنده گناه مىكند .
3 - هر دو گناه مىكنند .
اگر بگوئيم خدا گناه مىكند ، خداوند باانصافتر و عادلتر از آن است كه خود گناه كند ، و سپس بندهاش را به خاطر گناه ، مجازات نمايد ، و اگر گناه را هر دو ( خدا و بنده ) انجام دهند ، در اين صورت ، خدا در گناه كردن ، با بندهاش شريك است [ شريكى كه نسبت به بنده ، نيرومند است ، مجازات كردن نيرومند به خاطر گناه ، مقدّمتر از مجازات ضعيف است ، در صورتى كه خداوند مجازات گناه را به بندهاش وعده داده است ] . و خداوند عادلتر و باانصافتر از آن است كه ، بندهاش را به خاطر گناه ، مجازات كند ، با اينكه خودش با او در انجام گناه شريك بوده است .
نتيجه اينكه : گناه را بنده انجام مىدهد ، اگر خدا او را بخشيد ، بر اساس فضل
أنوار البهية ( نگاهى بر زندگى چهارده معصوم ع ) ( فارسى ) — صفحة 280
مساهمون: الشيخ عباس القمي
ص٢٨٠