غربى به جنوب شرقى ادامه مىيافت و از غرب شمال غربى به شرق جنوب شرقى پيچ مىخورد و تا دياله امتداد مىيافت . داخل اين محوطهء وسيع از خطر طغيان در امان بود . علاوه بر دو سدى كه در بالا و پايين از كنار شهر مىگذشت شبكهاى از سيلبندهاى كوتاهتر ديگرى كشيده شد . دو رشته از آنها دجله را به « بند شرقى » و از آنجا به رودخانهء دياله مىپيوست و دو رشتهء ديگر كه بعدها ساخته شد شبه جزيرهء كراده را مىبريد .
علاوه بر اين يكى از نتايج ، ساختمان « بند شرقى » قطع معبر تنگروانه حاصل از مازاد طغيانها بود كه سابق بر اين به قاعدهء جنوبى زمين داخل چماب كراده منتهى مىشد . چون ديگر عبور روانه از اين مسير قطع شده بود ناچار شدند در خاكپوز توپوگرافيكى كه از آن براى جادهء بعقوبه استفاده مىشد در دنبالهء كانال قديم ، كانال ديگرى حفر كنند كه اين بار جهتش به جاى دجله به سوى دياله باشد .
بر ساحل راست شط ، كه در آن تنها تل كوچك كرخ واقعا از خطر در امان بود ، در طول نهر وشاش سيلبند طولى ديگرى ساختند تا به اين جاى امن گسترش بيشترى بدهند . با احداث سيلبندى ديگر در ادامهء سد نهر وشاش كه زمين درون شكنج اين نهر را قطع مىكرد به كاظمين نيز كه زيارتگاه مقدس و شهر مجاورش بود و از قرنها پيش تپهاى مدور را به ارتفاع 37 متر در ميان يكى از چمابهاى دجله اشغال كرده بود امنيتى بيشتر داده شد . بعدها دو سد جديد ديگر ، به شكل مثلثى كه رأس آن به طرف غرب قرار داشت ، ساخته شد كه جادهء رمدى را از خطر سيلابها محفوظ مىداشت .
بنابراين سطح زمينهاى حفاظت شدهاى كه در اختيار شهر گذاشته
بغداد ( چند مقاله در تاريخ و جغرافياى تاريخى) (فارسى) — صفحة 102
مساهمون: اسماعيل دولتشاهى
ص١٠٢