أبو درداء به أو اعتراض نموده گفت : من از رسول خدا صلى الله عليه وآله وسلم شنيدم كه ( هر كه از
ظروف طلا ونقره بنوشد آتش دوزخ در شكمش صدا مى كند . . . ) معاوية
بىباكانه گفت : ولى من اشكالى در اين كار نمى بينم . ( 1 )
4 - عبد الكريم خطيب گويد : . . . ياران على به دو جهت أو را ترك كردند :
ترس از حساب يا نوميدى از عطا ، وهمان موقع به معاوية پيوستند كه نه از
حسابش بيم داشتند ونه از عطايش نوميد بودند ، زيرا بيت المال مسلمانان در واقع
بيت المال معاوية بود كه هر جا مى خواست خرج مى كرد وبدان وسيله راهى
براي جلب مردم به سوى خود باز مى نمود ، وداستان عقيل بن أبي طالب
وبر خورد علي عليه السلام با آن در همين زمينه كافى است ونياز به ذكر هيچ نمونه
وسخنى ديگر نيست . . .
وطبيعي است كه اگر سياست معاوية نظير يا نزديك به سياست علي عليه السلام بود
امكان داشت كه خاندان وأصحاب وياران علي عليه السلام به سياست حضرتش
بسازند ، اما سياست معاوية گاه آسان گيرى وگاه هميارى وبيشتر أوقات فريب
واغراق بود ومسلم است كه اين روش بيشتر دلها را دگرگون مى كند وسرها را به
سوى خود متوجه مى سازد ، وروى همين سياست بود كه بسيارى از ياران على به
جبهه معاوية پيوستند . . .
ما مال را در دست على جنگى عليه أو مى بينيم كه براي أو دشمن تراشى كرده
وأصحاب ويارانش را از أطراف أو مىپاشد ، اما همين مال را مى بينيم كه در
دست معاوية سپاهى فعال است كه حتى دلهاى دشمنان را به سوى أو جلب
مى كند وبيگانه را به أو نزديك مى سازد وقدرتى دوست داشتنى وآرزومند
هامش
( 1 ) - صوت العدالة الانسانية 4 / 766 .