فراريان دنبال نشوند وزخمى ها به قتل نرسند واسيرى كشته نگردد ، هر كه سلاح
خود فرو گذاشت در أمان است وهر كه به سپاه امام پيوست در أمان است ، وساز
وبرگ آنها را نگرفت ، فرزندانشان را أسير نكرد وچيزى از اموالشان را به
غنيمت نبرد ، واگر مى خواست مى توانست همه اين كارها را انجام دهد ولى تنها
راه گذشت وبخشش پيمود واز روش پيامبر صلى الله عليه وآله وسلم پيروى كرد كه در روز فتح
مكة همه را بخشيد در حالي كه هنوز كينه ها سرد نشده وبديها فراموش
نگشته بود . ( 1 )
12 - ونيز گويد : طبيعتي كه بر دلاوران وآدم كشان وخون ريزان غالب است
آن است كه كم گذشت وكم بخشش اند ، زيرا جگرهايى كينه توز ودلهايى آتشين
دارند ونيروى غضب در آنها قوى است ، ولى حال اميرمؤمنان عليه السلام را دانستى كه
با همه خون ريزيها تا چه اندازه سرشار از بردبارى وگذشت وغلبه بر هواي نفس
است وعملكرد أو را در روز جمل ( در تاريخ ) ديدى . ( 2 )
ومهيار ديلمى چه خوب سروده است :
حتى إذا دارت رحى بغيهم * عليهم وسبق السيف العذل
عاذوا بعفو ماجد معود * للعفو حمال لهم على العلل
فنجت البقيا عليهم من نجا * وأكل الحديد منهم من أكل
أطت بهم أرحامهم فلم يطع * ثائرة الغيظ ولم يشف الغلل
( تا چون آسياى ستمشان بر عليه آنان گرديد وملامت وسرزنش بر آنان بر
شمشير سبقت گرفت ) ،
( پناه بردند به عفو بزرگمردى كه عادت به عفو وگذشت داشت وآنان را به
هامش
( 1 ) - شرح نهج البلاغة 1 / 23 .
( 2 ) - همان / 52 .