فصل 12
حكمت ، فلسفه وعرفان امام علي عليه السلام
1 - علامه بياضى رحمه الله در ضمن خبري طولانى نقل نموده است كه : . . . دهقان به
آن حضرت گفت : از تو داناتر سراغ ندارم جز اين كه علم فلسفه را در نيافته اى .
حضرت فرمود : هر كه مزاجش صافي شود طبعش اعتدال يابد ، وهر كه طبعش
اعتدال يابد قوت تأثير نفس در آن بيشتر است ، وهر كه قوت تأثير نفس در
طبعش بيشتر باشد به مقامي كه أو را بالا مى برد أوج مى گيرد ، وهر كه به مقام بالا
أوج گرفت آراسته به اخلاق انساني شده وعلوم لاهوتى را در مى يابد ، وهر كه
علوم لاهوتى را دريافت موجودى به تمام معنا انسان مى شود - نه موجودى كه در
مرحله حيوانيت باقي مانده باشد - ودر باب فرشته مجسم در مى آيد كه بالاتر از
اين حد راهى نيست . دهقان با شنيدن اين سخنان به سجده افتاد ومسلمان شد . ( 1 )
2 - ونيز گويد : از آن حضرت درباره عالم علوي ( عالم مجردات ) پرسيدند ،
فرمود : صورتهايى است عارى از مواد وبرتر از قوه واستعداد ( يعنى فعليت
وكمال محض است واز نقص به كمال نمى رود ) خداوند بر آن صور تجلى نموده
تا روشن شده اند وبه آنها نظر انداخته تا درخشيده اند ومثال خود را در هويت
هامش
( 1 ) - الصراط المستقيم 1 / 214 .