ظُلْماً وَ عُلُوًّا
: مفعول له .
كيف : در محل نصب خبر « كان »
مقصود :
اكنون مىفرمايد :
إِلَّا مَنْ ظَلَمَ ثُمَّ بَدَّلَ حُسْناً بَعْدَ سُوءٍ فَإِنِّي غَفُورٌ رَحِيمٌ
: لكن كسانى غير از انبياء كه ظلم كنند ، سپس توبه كنند و نادم شوند و تصميم بگيرند كه ديگر بازگشت نكنند بدانند كه من پوشندهء گناه و پذيرندهء توبهام .
علت اينكه انبياء استثنا شد ، اين است كه آنها مرتكب ظلم نميشوند و بواسطهء مقام عصمت ، از گناهان و قبائح پاكند . بنا بر اين استثناء منقطع است . تنها اشتراك انبياء با ديگران در اصل تكليف است .
وَ أَدْخِلْ يَدَكَ فِي جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضاءَ مِنْ غَيْرِ سُوءٍ
: دستت را در گريبانت كن تا بدون هيچ عيبى سفيد و درخشان خارج گردد .
اين هم به غير از معجزهء عصا ، معجزهء ديگرى است از موسى كه به او عطا گرديد و بيانش گذشت .
فِي تِسْعِ آياتٍ إِلى فِرْعَوْنَ وَ قَوْمِهِ
: با نه معجزهء ديگر كه تو بهمراه آنها بسوى فرعون و قومش فرستاده مىشوى .
زجاج گويد : مقصود اين است كه آن دو معجزه ، از جملهء نه معجزهء موسى بود . يعنى اين دو معجزه را از جملهء آن نه معجزه ظاهر گردان .
معجزات نهگانهء موسى در تفسير سورهء بنى اسرائيل ذكر شده است .
إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقِينَ
: فرعون و قومش از طاعت خداوند خارج شده و به قبيحترين وجوه كفر روى آوردهاند .
فَلَمَّا جاءَتْهُمْ آياتُنا
مُبْصِرَةً قالُوا هذا سِحْرٌ مُبِينٌ
: هنگامى كه دلائل و معجزات روشن ما در برابرشان قرار گرفت و يقين كردند كه هيچكدام آنها در دسترس قدرت بشر نيست ، گفتند : جادويى است آشكار و بديهى .