برخى گويند : يعنى حكم ميان مردم در عالم آخرت بدست اوست نه غير او .
نظم آيات :
آيهء
« تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ . . . »
به سابق متصل است . يعنى همانطورى كه آنها را هلاك كرد تا از نعمتهاى دنيا محروم شوند ، آنها را از نعمتهاى آخرت محروم مىسازد .
اما وجه اتصال آيهء
« إِنَّ الَّذِي فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْآنَ . . . »
به گذشته اين است كه اگر معاد به قيامت حمل شود ، به آيهء
« تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ . . . »
مربوط است و اگر معاد به مكه حمل شود بداستان بازگشت موسى به دامن مادر مربوط است . همانطورى كه موسى با شرافت نبوت بمادر بازگشت ، پيامبر اسلام هم بوعدهء خدا با شرافت بزرگ رسالت به مكه باز ميگردد . اين وعده را خداوند عملى كرد . هم چنان كه وعدهء مادر موسى را عملى كرد . پس مقصود اين است كه كسى كه قرآن را بر تو نازل كرده است ، اين وعده را هم عملى مىسازد .
آيهء
« قُلْ رَبِّي أَعْلَمُ مَنْ جاءَ بِالْهُدى . . »
مربوط به سابق است از لحاظ اينكه دلالت دارد بر اينكه پيامبر بمردم بگويد كه خداوند براست و دروغ داناتر است .
تمام شد ترجمهء جلد هفتم تفسير مجمع البيان و مجلد هيجدهم ترجمه فارسى در ليلهء عيد قربان سال 1395 در شهرستان مذهبى قم و باللَّه التوفيق و عليه التكلان احمد بهشتى