كرد ، عهد ما را در بارهء تو فراموش كردند . وَ ما كُنْتَ ثاوِياً فِي أَهْلِ مَدْيَنَ تَتْلُوا عَلَيْهِمْ آياتِنا : تو در شهر مدين در ميان قوم شعيب نبودى كه آيات ما را بر ايشان بخوانى . مقاتل گويد : يعنى تو در ميان مردم مدين نبودى كه اخبار ايشان را براى مردم مكه بخوانى . وَ لكِنَّا كُنَّا مُرْسِلِينَ : لكن ما ترا بسوى اهل مكه فرستاديم و اين اخبار را براى تو بيان كرديم تا به ايشان بگويى و دليل باشد بر صحت نبوتت . برخى گويند : يعنى تو نيكى ما را نسبت به بندگان از لحاظ ارسال پيامبران و آشكار كردن معجزات و نازل كردن كتابها با آيات روشن و به منظور هدايت ، مشاهده نكردهاى و اگر وحى آسمانى نبود از آنها آگاهى نداشتى و بسوى آنها هدايت نميشدى . وَ ما كُنْتَ بِجانِبِ الطُّورِ إِذْ نادَيْنا : و تو در كنار كوهى كه در آنجا با موسى تكلم كرديم و بر او ندا كرديم كه كتاب آسمانى را با نيرومندى بگيرد حاضر نبودى . برخى گويند : منظور از اين قسمت ، آن بار دومى است كه موسى هفتاد نفر از قوم خود را بكوه طور برد كه كلام خدا را بشنوند . وَ لكِنْ رَحْمَةً مِنْ رَبِّكَ : لكن خداوند نعمت نبوت را به تو عطا فرمود و ترا براى مأموريت عظيم رسالت برگزيد و اينها را به تو اعلام كرد تا معجزهء تو باشد . لِتُنْذِرَ قَوْماً ما أَتاهُمْ مِنْ نَذِيرٍ مِنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُونَ : تا عرب را كه پيش از تو پيامبرى نداشتهاند ، بترسانى كه بينديشند و عبرت گيرند و از گناهان دورى كنند . اين آيه دلالت بر وجوب لطف دارد . زيرا انذار و دعوت ، لطفى است از جانب خداوند كه در پذيرش مردم مؤثر و وسيلهء تقرب ايشان بخداست . وَ لَوْ لا أَنْ تُصِيبَهُمْ مُصِيبَةٌ بِما قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ فَيَقُولُوا رَبَّنا لَوْ لا أَرْسَلْتَ إِلَيْنا رَسُولًا فَنَتَّبِعَ آياتِكَ وَ نَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ : اگر بدون فرستادن رسول آنها را عقاب ميكرديم و بكيفر كردار گرفتار مىساختيم ، مىگفتند : چرا پيامبرى نفرستادى
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١٨ — صفحة 207
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٢٠٧