قرار داده ، فرعون و قومش را هم رهبران و پيشوايانى قرار داده است كه مردم را به آتش دوزخ فرا مىخوانند . البته چنين معنايى صحيح نيست . بنا بر اين مقصود اين است كه خداوند از حالشان خبر داده و حكم كرده است كه آنها چنين هستند . ممكن است منظور اين باشد كه چون خداوند حال ايشان را به زبان پيامبران خود آشكار كرده است ، گويا خودش آنها را امامان دعوت كنندهء بدوزخ ساخته است . مقصود از دعوت بدوزخ اين است كه مردم را بكارهايى و اميدارند كه نتيجهء آنها دوزخ است . وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ لا يُنْصَرُونَ : در روز قيامت ، كسى يارى اينها نميكند و خودشان هم از يارى كردن يكديگر عاجزند ، حال آنكه در دنيا يكديگر را يارى ميكردند . وَ أَتْبَعْناهُمْ فِي هذِهِ الدُّنْيا لَعْنَةً : لعن يعنى دورى از رحمت خدا و نيكىها ، يعنى در اين دنيا بر آنها لعنهاى پياپى فرستاديم . برخى گويند : يعنى لعنت آنها را در اين دنيا لازم ساختيم . مقصود اين است كه مؤمنان را وادار به لعن ايشان كرديم . وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ هُمْ مِنَ الْمَقْبُوحِينَ : اخفش گويد : يعنى روز قيامت ، اينها از هلاك شدگانند . ابن عباس گويد : يعنى بواسطهء سيه رويى و كبودى چشم ، در روز قيامت از زشت رويانند . برخى گويند : يعنى رسوا هستند .
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١٨ — صفحة 202
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص٢٠٢