قتاده گويد : يعنى هر چيزى را به نيكى آفريده است .
إِنَّهُ خَبِيرٌ بِما تَفْعَلُونَ
: او به معصيت دشمنان و طاعت دوستان آگاه است .
سپس به بيان جزاى اعمال نيكان و بدان پرداخته ، مىفرمايد :
مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِنْها
: كسانى كه كارهاى خود را به يگانه پرستى و اخلاص آرايش بخشند ، خير و فايدهء آن را در آخرت مىيابند . يعنى در آخرت پاداش و ايمنى از كيفر به آنها داده مىشود .
حسن و عكرمه و ابن جريح مىگويند : خير در اينجا اسم است و نظر به اينكه حسنه بمعنى ايمان و « لا إله الا اللَّه » است هيچ چيزى بهتر از آن نيست . نخعى قسم مىخورد كه مقصود از « حسنه » گفتن « لا إله الا اللَّه » است . مطابق اين مذاق تفسيرى معنى آيه همان است كه در بالا گفته شد . اما گروهى معتقدند كه « خير » در اينجا صفت تفضيل است . يعنى : بهتر ! بنا بر اين مقصود اين است كه هر كس عمل پسنديدهاى انجام دهد ، ده برابر به او پاداش داده مىشود و پاداش او بهتر از عمل اوست . برخى گفتهاند : پاداش از اين لحاظ بهتر است كه فعل خداست ولى حسنه فعل انسان است .
برخى گفتهاند : مقصود از خير ، رضوان و خشنودى خداست و معلوم است كه رضوان خدا بزرگتر و بهتر است (
وَ رِضْوانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ
: توبه 72 )
وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِي النَّارِ
: اكثر مفسرين و همچنين ابن عباس گفتهاند : منظور اين است كه هر كه مرتكب كفر و شرك شود ، به صورت در آتش مىافتد .
هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
: آنچه گفته شد ، كيفر اعمال شماست و ظلمى به شما نميشود .
از امام باقر ( ع ) نقل شده است كه ابو عبد اللَّه جدلى بر على ( ع ) وارد گرديد .
حضرت فرمود : ميخواهى در بارهء سخن خداوند :
« مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ . . .
تَعْمَلُونَ »
ترا خبر دهم ؟ عرض كرد : آرى فدايت شوم . فرمود : حسنه ، دوستى ما اهل بيت و سيئه دشمنى ماست .