تكذيبم ميكنند . از اينرو گفت : گويا اوست . آن گاه به او گفتند : همين تخت تست كه درهاى بسته و نگهبانان نتوانستند آن را ، محافظت كنند . وَ أُوتِينَا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِها وَ كُنَّا مُسْلِمِينَ : بلقيس گفت : ما پيش از ديدن اين معجزهء عجيب به نبوت سليمان علم داشتيم و امر او را مطيع بوديم . برخى گويند : اين قسمت از كلام سليمان است . يعنى ما از پيش به خدا و قدرتش علم داشتيم و در پيشگاهش اخلاص ميورزيديم ، و بقولى يعنى : ما از پيش ميدانستيم كه بلقيس بخداى يكتا ايمان مىآورد . برخى گفتهاند : اين قسمت از كلام قوم سليمان است . وَ صَدَّها ما كانَتْ تَعْبُدُ مِنْ دُونِ اللَّهِ : مجاهد گويد : يعنى پرستش خورشيد ، بلقيس را پس از ديدن اين اعجاز از عبادت خداوند بازداشت . برخى گفتهاند : يعنى سليمان بلقيس را از پرستش خورشيد منع كرد . برخى گفتهاند : يعنى ايمان به خدا او را از پرستش خورشيد باز داشت . إِنَّها كانَتْ مِنْ قَوْمٍ كافِرِينَ : بدنبال بيان فوق ميگويد : بلقيس از قومى بود كه خورشيد مىپرستيدند و در ميان آنها بزرگ شده بود و جز پرستش خورشيد چيزى نياموخته بود . قِيلَ لَهَا ادْخُلِي الصَّرْحَ : صرح جاى گسترده و سر باز است . ميگويند : هنگامى كه سليمان ملكهء سبا را ديد ، به شياطين امر كرد كه صرح بسازند . صرح سطحى است از شيشه كه در زير آن آب است و در داخل آب ماهى و قورباغه و جانوران آبزى ريختند ، آن گاه تختى در وسط آن گذاشتند و سليمان بر روى آن نشست ، برخى گفتهاند : صرح قصر شيشهاى است و از درخشندگى همچون آب است . ابو عبيده ميگويد : هر بناى شيشهاى يا سنگى محكمى را صرح مىنامند . سليمان فرمان ساختن چنين بنائى را داد براى اينكه عقل بلقيس را آزمايش كند و ببيند آيا وى با ديدن اين آثار عجيب ايمان به خدا مىآورد يا نه ؟ برخى گويند : جنيان مىترسيدند كه سليمان با بلقيس ازدواج كند و هميشه
ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ١٨ — صفحة 117
مساهمون: الشيخ الطبرسي
ص١١٧