اينرو ميفرمايد :
وَ إِنَّ اللَّهَ لَهُوَ خَيْرُ الرَّازِقِينَ
: خدا بهترين روزى دهندگان است . برخى گفتهاند : اين آيه نظير اين است كه ميفرمايد :
« بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ »
( بلكه زندگانى هستند كه در پيشگاه خدا روزى داده ميشوند : بقره 154 ) .
لَيُدْخِلَنَّهُمْ مُدْخَلًا يَرْضَوْنَهُ
: آنها را به جايى مىبرند كه خشنود باشند .
زيرا هر چه دلشان بخواهد و چشمشان لذت برد در آنجا هست . ( مدخل ممكن است مصدر و ممكن است اسم مكان باشد ) .
وَ إِنَّ اللَّهَ لَعَلِيمٌ حَلِيمٌ
: خدا به حال آنها داناست و نسبت به تعجيل در عقوبت كفار بردبار است .
ذلِكَ
: همين است كه گفتيم .
وَ مَنْ عاقَبَ بِمِثْلِ ما عُوقِبَ بِهِ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ لَيَنْصُرَنَّهُ اللَّهُ
: كسى كه ظالم را در برابر ظلمش كيفر دهد ، آن گاه بر او ظلم كنند و از خانهاش اخراجش كنند ، خداوند ياريش مىكند .
مقصود اين است كه مشركين مسلمانان را از وطن اخراج و بر آنها ظلم كردند .
در اينجا عقاب مسلمان در برابر عقاب مشرك و عقاب مشرك در برابر عقاب مسلمان قرار داده شده ، حال آنكه كارى كه مسلمان با مشرك ميكرد ، عقاب بود ، ولى كارى كه مشرك با مسلمان كرده بود ، عقاب نبود ، بلكه تجاوز و تعدى بى مورد و نابجايى بود كه مسلمان ناچار بود ، عكس العمل نشان دهد و عقاب كند . اين بيان نظير « الجزاء بالجزاء » براى جفت شدن كلام و هماهنگى مطلب است .
إِنَّ اللَّهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ
: خداوند بخشاينده و آمرزگار است .
روايت شده كه اين آيه در بارهء قومى از مشركين نازل شده است كه با قومى از مسلمين ، دو شب از محرم مانده برخورد كرده ، گفتند : اصحاب محمد ( ص ) در اين ماه