برخى گفتهاند : در بارهء يتيمى است كه در خانهء ابو بكر بود و سوگند خورده بود كه نفقهاش را ندهد .
برخى گفتهاند : در بارهء جماعتى از اصحاب است كه قسم خورده بودند به آنهايى كه تكلم به تهمت كرده بودند ، صدقه ندهند و با آنها مواسات نكنند .
مقصود :
اكنون دستور ميدهد كه از پيروى شيطان خوددارى كنند . مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ
: اى مردم مؤمن از پيروى آثار و راههاى شيطان - و بقولى وسوسههاى او - كه موجب خشنودى او مىشود ، خوددارى كنيد .
وَ مَنْ يَتَّبِعْ خُطُواتِ الشَّيْطانِ فَإِنَّهُ يَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ
: علت اينكه بايد از پيروى راه شيطان خوددارى كرد ، اين است كه شيطان شما را به زشتى و منكر امر مىكند .
وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ ما زَكى مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ أَبَداً
: اگر خدا به شما لطف نميكرد و دستوراتى به شما نميداد كه موجب پاكى و صفاى شما گردد ، هيچيك از شما پاك و صافى نمىشد . يا هيچيك از شما از وسوسههاى شيطان خلاص نميشد .
وَ لكِنَّ اللَّهَ يُزَكِّي مَنْ يَشاءُ
: اما خداوند به لطف خودش هر كه را بخواهد بكارهايى وا ميدارد كه پاك شود و صفاى درون پيدا كند .
وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ
: خداوند از روى مصلحت و لطف با مردم رفتار مىكند زيرا سخن آنها را مىشنود و به احوال و افعال آنها داناست .
از اين آيه استفاده مىشود كه خداوند براى بندگان چيزهايى اراده مىكند كه خلاف ارادهء شيطان است و چون فحشاء و منكر پيش خدا مذموم است ، شيطان كه انجام دهنده و خواهندهء فحشاء و منكر است ، پيش او مذمومتر است . بعلاوه اين آيه دلالت دارد كه هيچكس جز به لطف خداوند ، شايستگى پيدا نميكند .
وَ لا يَأْتَلِ أُولُوا الْفَضْلِ مِنْكُمْ وَ السَّعَةِ أَنْ يُؤْتُوا أُولِي الْقُرْبى وَ الْمَساكِينَ