ترجمه :
اى مردم مؤمن ، از راههاى شيطان پيروى نكنيد و هر كس پيرو راههاى شيطان باشد ، شيطان امر به فحشاء و منكر مىكند و اگر فضل و رحمت خدا بر شما نبود ، هيچيك از شما هرگز پاك نميشد . ولى خدا هر كه را بخواهد پاك مىكند و خدا شنوا و داناست .
و ثروتمندان شما كمك به خويشاوندان و مستمندان و مهاجرين در راه خدا را ترك نكنند و بايد عفو كنند و ببخشايند . آيا دوست نميداريد كه خدا شما را بيامرزد و خدا آمرزگار و رحيم است . آنان كه زنان پاكدامن و بىآلايش و با ايمان را تهمت مىزنند ، در دنيا و آخرت ملعونند و براى آنها عذابى بزرگ است . روزى كه زبانها و دستها و پاها به عمل آنها شهادت ميدهند . در آن روز خداوند تمامى كيفر حقيقى آنها را ميدهد و خواهند دانست كه خداوند حق و آشكار است .
قرائت :
ما زكى : روح از يعقوب به تشديد و ديگران به تخفيف خواندهاند . شاهد تشديد « يزكى » است .
يأتل : ابو جعفر و جمعى « يتأل » خواندهاند و به معنى حلف و سوگند است .
اما « يأتل » به معنى سوگند و قصور هر دو آمده است .
و ليعفوا و ليصفحوا : به تاء نيز روايت شده است .
تشهد : كوفيان - بجز عاصم - به ياء و ديگران به تاء خواندهاند . علت اين است كه تأنيث فاعل حقيقى نيست .
شأن نزول :
گويند : آيه
« وَ لا يَأْتَلِ . . . »
در بارهء ابو بكر و پسر خالهاش مسطح بن اثاثه نازل شده است . مسطح از مهاجرين و از مجاهدين بدر و فقير بود و ابو بكر نفقهء او را ميداد .
پس از جريان تهمت به عايشه ، ابو بكر نفقهء او را قطع كرد و قسم خورد كه هيچوقت به او كمك ندهد . وقتى كه اين آيه نازل شد ، ابو بكر نفقهء او را داد و گفت : دوست ميدارم كه خدا مرا بيامرزد . به خدا هرگز نفقهاش را قطع نميكنم .