هنگامى كه اين تهمت را شنيديد ، زنان و مردان مؤمن نسبت به خودشان و افرادى كه بمنزلهء خودشان هستند ، گمان نيكو نبردند ؟ ! زيرا مؤمنين همگى مانند نفس واحده هستند و در غم و شادى يكديگر شريكند و اگر محنتى براى يكى از آنها پيش آيد براى همهء آنها پيش آمده است . يعنى وظيفهء مؤمن اين است كه هر چه در بارهء برادر دينى خود مىشنود ، از حسن ظن خود نسبت به او كم نكند و همانطورى كه به خود حسن ظن دارد به او هم حسن ظن داشته باشد . اين خطاب به كسانى است كه وقتى تهمت عايشه را مىشنيدند سكوت كرده ، نه تصديق ميكردند و نه انكار . در حالى كه عايشه ام المؤمنين است و همانطورى كه مؤمنين بمادر خود حسن ظن دارند ، بايد بعايشه هم حسن ظن داشته باشند . وانگهى همانطورى كه خلوت با مادر موجب سوء ظنى نميشود ، خلوت صفوان هم با عايشه - كه مادر همهء مؤمنين است - نبايد موجب سوء ظنى بشود .
وَ قالُوا هذا إِفْكٌ مُبِينٌ
: و چرا نگفتند : اين دروغ آشكارى است ؟
لَوْ لا جاءُو عَلَيْهِ بِأَرْبَعَةِ شُهَداءَ
: چرا چهار شاهد نياوردند كه بر صدق مدعاى آنها گواهى دهند ؟
فَإِذْ لَمْ يَأْتُوا بِالشُّهَداءِ فَأُولئِكَ عِنْدَ اللَّهِ هُمُ الْكاذِبُونَ
: و هنگامى كه بر اثبات مدعاى خود شاهد نياوردند ، به حكم خداوند همه دروغگويند .
وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ لَمَسَّكُمْ فِيما أَفَضْتُمْ فِيهِ عَذابٌ عَظِيمٌ
: اگر خداوند در عقوبت شما تعجيل ميكرد و شما را مهلت نميداد كه توبه كنيد ، بواسطهء اينكه خود را به اين تهمت ناروا مشغول كرديد ، گرفتار عذابى مىشديد كه هرگز پايان نمىپذيرفت .
اكنون وقت عذاب آنها را بفرض عدم مهلت بيان داشته ، مىفرمايد :
إِذْ تَلَقَّوْنَهُ بِأَلْسِنَتِكُمْ وَ تَقُولُونَ بِأَفْواهِكُمْ ما لَيْسَ لَكُمْ بِهِ عِلْمٌ
: همان وقتى كه براى يكديگر آن تهمت را نقل مىكرديد و چيزهايى مىگفتيد كه به آن علم نداشتيد .
وَ تَحْسَبُونَهُ هَيِّناً وَ هُوَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيمٌ
: با اينكه اين دروغ و افتراء پيش خداوند بزرگ بود ، شما آن را كوچك مىشمرديد .