تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى) — صفحة 207

مساهمون:

ص٢٠٧
قالُوا إِنَّ لَنا لَأَجْراً إِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغالِبِينَ
: همين كه با فرعون روبرو شدند ، گفتند : آيا اگر ما موسى را شكست بدهيم ، مزد كارمان را خواهيم گرفت ؟
قالَ نَعَمْ وَ إِنَّكُمْ لَمِنَ الْمُقَرَّبِينَ
: گفت : آرى . هم مزد داريد و هم مقرب درگاه من خواهيد شد و بمقامات عاليه‌اى خواهيد رسيد . اين جمله نشان مىدهد كه فرعون كاملا به عجز در آمده بود .
قالُوا يا مُوسى إِمَّا أَنْ تُلْقِيَ وَ إِمَّا أَنْ نَكُونَ نَحْنُ الْمُلْقِينَ
: ساحران به موسى گفتند : يا نخست تو عصايت را بينداز ، يا نخست ما عصاها و ريسمانها را مىاندازيم .
قالَ أَلْقُوا
: موسى گفت : شما بيندازيد . اين جمله براى تهديد است . برخى گويند : يعنى آنچه بايد و شايد بيندازيد ، نه آنچه ايجاد فتنه و فساد مىكند . برخى گويند : يعنى اگر بر حق هستيد ، شما بيندازيد .
فَلَمَّا أَلْقَوْا سَحَرُوا أَعْيُنَ النَّاسِ
: همين كه سحره ، آنچه داشتند ، بر زمين افكندند ، چشمان مردم را جادو كردند و عصاها و ريسمانها را كه در آنها جيوه بود و با حرارت خورشيد و حيله‌هاى ديگر ، به حركت در مىآمد ، به راه انداختند و مردم را به اشتباه انداختند ، زيرا چيزهايى بمردم نشان مىدادند كه حقيقت آنها براى مردم آشكار نبود . از اينجا معلوم مىشود كه سحر حقيقتى ندارد ، زيرا اگر حقيقتاً مار شده بودند ، خداوند نمىفرمود : ديدگان مردم را جادو كردند . بلكه مىفرمود : آنها به صورت مار در آمدند . در جاى ديگر مىفرمايد :
« يُخَيَّلُ إِلَيْهِ مِنْ سِحْرِهِمْ أَنَّها تَسْعى »
( طه 66 : به خيال او آنها حركت مىكردند )
وَ اسْتَرْهَبُوهُمْ
: براى اينكه مردم را بوحشت اندازند ، به مردم مىگفتند : بترسيد و فرار كنيد .
وَ جاءُو بِسِحْرٍ عَظِيمٍ
: و سحرى بزرگ كرده بودند ، زيرا حد اكثر حيله و نيرنگ را به كار انداخته بودند . از اينرو بزرگ بود و براى مردم شگفت آور تلقى مىشد علاوه بر اين جمعيت عظيم ساحران ، هر كدام با خود عصا يا ريسمانى آورده بود . بديهى است كه وقتى چندين هزار مار و افعى بمردم نشان داده شود ، براى مردم وحشت انگيز و خيره كننده است .