بيان آيه 38 - 39
لغت
دابه : جنبندگان و حيوانات روى زمين . در حديث است كه :
« لا يدخل الجنة ديبوب »
يعنى : آدم نمّام كه ميان مردم در جنب و جوش و حركت است ، به بهشت نمىرود . در حديث ديگر است كه :
ايتكن صاحبة الجمل الادبب تنبحها كلاب الحوأب »
حوأب جايى است ميان بصره و كوفه كه وقتى عايشه در آنجا پيش از جنگ جمل فرود آمد ، سگان حوأب به او حمله كردند . پيامبر بزنان خود فرموده بود : كداميك از شما صاحب آن شتر پشمالو هستيد كه سگان حوأب به او حمله مىكنند ؟
جناح : بال
اعراب
ما مِنْ دَابَّةٍ
: « من » زايده است . « و لا طائر » عطف بر « من دابة » و در غير قرآن برفع هم جايز است .
مِنْ شَيْءٍ
: « من » زايده است .
صُمٌّ وَ بُكْمٌ
- هر دو خبر الذين .
مقصود
در آيهء پيش ، اشاره كرد كه او قدرت دارد هر گونه آيهاى را نازل كند . در اينجا در بارهء كمال قدرت و حسن تدبير و حكمت خود مىفرمايد :
وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا طائِرٍ يَطِيرُ بِجَناحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثالُكُمْ
:
حيوانات از دو دسته خارج نيستند : دستهاى از آنها بر روى زمين در حركتند و دستهاى هم در آسمان پرواز ميكنند . ممكن است گفته شود ، چرا خداوند مىگويد :