بيان آيهء 111
لغت
وحى : القاء معنى به دل ، در نهان . وحى دارى اقسامى است . گاهى به آمدن فرشته و گاهى به معناى الهام است . « 1 » شاعر گويد :
الحمد للَّه الذى استقلت * باذنه السماء و اطمأنت
اوحى لها القرار فاستقرّت
يعنى : ستايش خداى راست كه آسمان به امر او استقلال و آرامش يافت . خدايى كه به آسمان الهام كرد كه قرار گيرد و قرار گرفت .
فرق ميان « اوحى و وحى » اين است كه اولى متعدى است يعنى آن را بر صفت وحى قرار داد لكن دومى لازم است يعنى به صفت وحى متصف شد . برخى گفتهاند :
تفاوتى ميان آنها نيست .
حوارى : خالص هر چيزى و هر كسى .
مقصود
سپس به بيان تمام كردن نعمت خود بر عيسى پرداخته ، مىفرمايد :
وَ إِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوارِيِّينَ
: و هنگامى كه به حواريين الهام كردم و به قولى : يعنى بوسيلهء آياتى كه به آنها نشان دادم ، به دل آنها انداختم . دربارهء « حواريين » در سورهء آل عمران گفتگو كردهايم . قتاده گويد : آنان وزراى عيسى بودند . حسن گويد : آنان انصار عيسى بودند .
هامش
( 1 ) - فرق ميان وحى و الهام ، 1 - الهام از جنس كشف معنوى است ، بخلاف وحى كه از جنس كشف شهودى است .
2 - الهام براى نبى و غير نبى حاصل مىشود ولى وحى اختصاص به نبى دارد .
3 - در الهام تبليغ شرط نيست و وحى مشروط به تبليغ است ( رك : كشاف اصطلاحات الفنون )