امرء القيس گويد . « و رضت فذلت صعبة الى اذلال » يعنى او را رام كردم و چه خوب رام شد . در اينجا در حقيقت « رضت » به معناى « اذللت » است .
مقصود
در آيهء پيش خداوند پرده از روى نيرنگ يهوديان و قصد سوء ايشان نسبت به پيامبر برداشت و در بارهء دفع شر ايشان سخن گفت ، اكنون در بارهء احوال ايشان و پليدى باطن و زشتى عادت آنها در خيانت به پيامبران سخن مىگويد ، تا خاطر پيامبر را از رفتار و قصد سوء ايشان تسليت دهد . فرمود .
وَ لَقَدْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ
. خداوند از بنى اسرائيل پيمان محكم گرفت و آنها پيش او سوگند ياد كردند كه عبادت خود را براى او خالص كرده ، به پيامبرانش ايمان آوردند و احكامش را اطاعت كنند
وَ بَعَثْنا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيباً
: موسى را مامور كرديم كه از دوازده قبيلهء يهود ، دوازده نفر مامور كند تا همچون ديدهبانان به سرزمين شام رفته ، اخبار آنجا و خصوصيات مردم آن منطقه را براى بنى اسرائيل شرح دهند . وى از هر قبيلهاى نقيبى امين ، برگزيد و آنها را به ماموريت فرستاد . اينان بموقع بازگشت ، قوم خود را از جنگ ايشان منع كردند ، زيرا آنها را نيرومند ، يافته بودند ، تنها دو تن از اين دوازده تن - كالب بن يوفنا و يوشع بن نون - مردم يهود را بجنگ تشويق كردند .
اين معنى از مجاهد و سدى است .
حسن و جبايى گويند : يعنى از هر قبيلهاى بر آن پيمان ضامنى گرفتيم . قتاده گويد : يعنى از هر قبيلهاى گواهى گرفتيم . بلخى گويد : ممكن است اين دوازده تن ، پيامبران يا پيشوايان يهود باشند . ابو مسلم گويد : آنها به پيامبرى برگزيده شدند تا دين را بر پاى دارند و تورات را به يهوديان تعليم دهند و آنها را بدستورهاى الهى امر كنند .
وَ قالَ اللَّهُ إِنِّي مَعَكُمْ
: ربيع گويد : خطاب به نقباست . اكثر مفسران گويند :
خطاب به بنى اسرائيل است كه خداوند از آنها پيمان گرفت . ممكن است نقبا نيز