بيان آيهء 7
لغت
ذات الصدور : كلمهء « ذات » را مؤنث آورده ، زيرا مقصود ، معنىهايى است كه در دلها وارد مىشوند . از طرف ديگر ، كلمه را مفرد آورده و « ذوات الصدور » نگفته ، تا خبر دهد كه بهر معنايى جداگانه علم دارد .
مقصود
در آيهء پيش احكامى را در مورد وضو و غسل و تيمم بيان كرد ، اكنون انسانها را به ياد نعمتهاى خود انداخته ، مىفرمايد :
وَ اذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ
: كلمهء نعمت را مفرد آورد و « نعم » به صورت جمع نگفت ، تا بزرگى نعمت را نشان دهد و خاطر نشان كند كه هر نعمتى از خداست و بايد بزرگترين شكرها را به پيشگاهش تقديم كرد ، زيرا او اصل نعمتهاست و امورى مثل خلق ، حيات ، عقل ، حواس ، قدرت و ابزار زندگى نعمتهاى او هستند .
برخى گفتهاند : كلمهء نعمت ، مفيد معناى جنس است و همهء نعمتها را شامل مىشود .
چنان كه قطعههايى از زمين را « ارض » مىنامند .
وَ مِيثاقَهُ الَّذِي واثَقَكُمْ بِهِ
: در اين باره اقوالى است :
1 - مقصود همان پيمان و بيعتى است كه پيامبر در موقع مسلمان شدن ، از آنها گرفت ، تا خدا را در همهء امور واجب اطاعت كنند . خواه طبق ميلشان باشد يا نباشد .
اين قول از ابن عباس و سدى است .
2 - ابو الجارود از امام باقر ( ع ) روايت كرده است كه : مقصود مطالبى از قبيل حرام بودن چيزهاى غير مباح و كيفيت طهارت و وجوب ولايت است كه در حجة الوداع بيان شده بود . اين معنى داخل در قول اول است .