كتابهاى مشكوك و مجعول
نجف : الحكيم ، نسخهء ( 4 ) 998 ، به نام رد على من يزعم ان النبى يسهو ؛ قم :
مرعشى ، مجموعه ، شمارهء 3 ، به نام جواب اهل الحائر فى سهو النبى ؛ برلن : آلوارت ، دوم ، 171 ، شمارهء 1370 ، به نام الرد عليه فى قوله بسهو النبى فى الصلاة و النوم عنها « شايد از مفيد » ؛ الرسالة السهوية نقلشدهء به تمامى توسّط محمّد باقر مجلسى در بحار الانوار ( تهران : چاپ سنگى ، 1305 ه ق ) ، ششم ، 99 - 297 . مجلسى گفته كه اين رساله يا از مفيد است و يا از مرتضى . تهران : مجلس ، هفتم ، 140 ، شمارهء 00 / 23 ، به نام الرسالة السهوية كه نيز به اين نام هم خوانده شده ، جواب اهل الحائر فيما سألوا عنه من سهو النبى .
اين يك ردّيّهء نكته به نكتهاى بر استدلال ابن بابويه است در تأييد حديثى كه بنابر آن حضرت محمّد ( ص ) يك بار چندان در نماز خود را فراموش كرد كه بيش از اندازه به سجده رفت « 1 » .
نگارندهء فهرست كتابخانهء مجلس مخالف آن است كه اين كتاب از مفيد بوده باشد ، چه هيچ سندى در دست نيست كه وى جوابى به مردم حائر نوشته باشد ، در صورتى كه جانشين وى ، ابو يعلى محمّد بن الحسن بن همزة الجعفرى ( متوفّى در 463 / 1071 ) ، « جواب المسائل الواردة من الحائر » نوشته است « 2 » .
ولى هر چند تأليف اين رساله از مفيد مشكوك باشد ، در اين ترديد نيست كه نظرى كه در اين كتاب آمده - يعنى اينكه خدا پيامبر را از آن حفظ مىكرده است كه ناآگاه
هامش
( 1 ) - ابن بابويه ، من لا يحضره الفقيه ( ايران : چاپ سنگى ، 1324 ه ق ) ، ص 74 .
در اين باره به اوائل فصل پانزدهم كتاب حاضر مراجعه كنيد .
( 2 ) - نجاشى ، ص 17 - 316 .