آيا هنگامى كه امام از دنيا مىرود علمش را به كسى كه جانشين او مىشود ، واگذار مىكند ؟ امام [ عليه السّلام ] فرمودند : امام از دنيا نمىرود تا اينكه علم خود را به كسى كه خداوند برگزيده است ، برساند . . . ( ص 466 ، ح 7 )
در روايتى كه از فرد اخير از طريق محمّد بن خالد برقى نقل شده است ، امام جعفر [ صادق عليه السّلام ] مىفرمايند :
عالمى از ميان ما از دنيا نمىرود ، مگر اينكه خداوند متعال او را دربارهء اينكه چه كسى را وصى خود قرار دهد آگاه كند . ( ص 473 ، ح 3 )
دربارهء علم پيشاپيش ائمّه [ عليهم السّلام ] به وفاتشان ، در حديثى كه از احمد بن محمّد نقل شده است ، امام جعفر [ صادق عليه السّلام ] مىفرمايند : به پدرشان عرض كردند :
اى پدر ! از روزى كه بيمارى شما شروع شد ، من شما را به اين خوبى كه امروز هستيد ، نديدهام . من هيچ نشانهاى از مرگ در شما نمىبينم .
ايشان فرمودند : فرزندم ! مگر نشنيدى كه على بن حسين ( امام چهارم ) [ عليه السّلام ] از پشت ديوار ندا داد : اى محمّد بيا و بشتاب ؟ ( ص 482 ، ح 6 )
در 52 حديث در ضمن 4 باب ، مىبينيم كه ائمّه [ عليهم السّلام ] از باطن و ما فى الضمير ( ص 235 - 242 ) و از مسائل شيعيانشان ، حتى هنگامى كه از ايشان غايب هستند ( ص 242 - 250 ) ، آگاهى دارند كه از جمله ، از افكار پنهان ( اضمار ) و حديث نفس آنها ( ص 250 - 253 ) و اينكه آيا آنها بيمار خواهند شد يا نه ( ص 259 - 260 ) آگاهند . 27 از اين 52 حديث ، احمد بن محمّد 19 روايت نقل كرده كه مشتمل بر احاديثى از طريق فضيل از ابو حمزه ثمالى ( ص 242 ، ح 27 ) ، از طريق جميل ( ص 240 ، ح 17 ) ، از طريق جابر بن يزيد ( ص 238 ، ح 12 ) و از طريق محمّد بن سنان
دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى) — صفحة 228
مساهمون: آندرو جي . نيومن
ص٢٢٨