« الظّهر » : متضاد بطن است ؛ مانند إِلَّا ما حَمَلَتْ ظُهُورُهُما ( انعام ، آيه 146 ) . « الظّهار » : اين است كه مرد به زنش بگويد : ( أنت على كظهر أمى ) ؛ « 1 » مثل اين آيهء شريفه : الَّذِينَ يُظاهِرُونَ مِنْكُمْ مِنْ نِسائِهِمْ ( مجادله ، آيهء 2 ) . « الظّهر » : وقت زوال خورشيد و همان وقت نماز ظهر است ؛ مانند وَ عَشِيًّا وَ حِينَ تُظْهِرُونَ ( روم ، آيه 18 ) . « الظّهير » : همان معين و يارى دهنده است « 2 » ؛ مانند : وَ إِنْ تَظاهَرا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلاهُ وَ جِبْرِيلُ وَ صالِحُ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمَلائِكَةُ بَعْدَ ذلِكَ ظَهِيرٌ ( تحريم ، آيهء 4 ) . از كلمهء ظهر و مشتقات آن در 57 جاى قرآن كريم آمده است . « 3 » كلمه « الظّفر » به معناى ناخن انگشتان دست و پاست ، ضبط آن « ظفر و ظفر » است ، و گاهى نيز كلمهء « اظفور » آورده شده است ؛ مانند اين شعر :
جمع آن « اظفار و اظافير » است و گفتهاند كه « اظافير » جمع الجمع است و نيز گفتهاند كه آن جمع أظفور است ، و در يك جاى قرآن كريم آمده است : وَ عَلَى الَّذِينَ هادُوا حَرَّمْنا كُلَّ ذِي ظُفُرٍ ( انعام ، آيهء 146 ) . اينك كه تأليف اين كتاب به پايان رسيد . تذكر اين نكته لازم است كه پيش از نگارش اين كتاب مشغول نوشتن كتاب ديگرى بودم به نام « التوجيهات على اصول القرائات » ، بعد ديدم نوشتن چنين كتابى نياز است . از اين رو ، از نوشتن آن منصرف شدم تا تأليف اين كتاب را كامل كنم و اميد كه بتوانم آن را نيز تكميل كنم .