خاء صحيح است « خطوتك » يعنى مسافت كمترى است و براى شما راحتتر است و احتمال دارد اين كلمه با حاء و ظاء باشد ؛ يعنى دستور داده است آن در را باز كنند زيرا نزديكتر است و اين كار را به دليل حظوه ، يعنى منزلت و قرب و محبت به شما انجام داده است . « 1 »
رواياتى كه دلالت مىكند دشنامدهنده كشته مىشود زياد است و اينكه ما تنها اين يكى را آورديم به جهت اين بود كه در اين روايت ، مسألهء حبس مطرح شده بود . علاقهمندان به بررسى مفصلتر مىتوانند به وسائل الشيعة « 2 » و مستدرك الوسائل « 3 » مراجعه كنند .
آراى فقيهان شيعه
1 . شيخ صدوق : كسى كه رسول اللّه يا أمير المؤمنين - عليه السلام - يا يكى از امامان را ناسزا گويد ، از همان لحظه ، ريختن خونش حلال است . « 4 »
2 . سيّد مرتضى : از مسائل ويژهء اماميه اين است كه هر كس به پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - دشنام يا ناسزا گويد ، مسلمان باشد يا ذمّى در همان لحظه كشته مىشود و باقى فقيهان مخالفت كردهاند . « 5 »
3 . شيخ طوسى : هر كس رسول اللّه - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - يا يكى از امامان را دشنام دهد خونش هدر است و هر كس از او بشنود مىتواند او را بكشد . « 6 »
4 . ابو الصلاح حلبى : هر كس رسول اللّه يا يكى از امامان اهل بيت يا از پيامبران را دشنام دهد لازم است سلطان او را بكشد و اگر يكى از مؤمنان كه دشنام را شنيده است او را بكشد ، سلطان حقّ تعرّض به وى را ندارد . . . و لازم است اگر بشنود كسى به يكى از امامان دشنام دهد يا ببيند . . . خبر براى سلطان ببرد تا او را بكشد و اگر پيشدستى كرد و او را كشت كسى حق تعرّض به وى را ندارد به شرطى كه ثابت شود قتل بدين جهت بوده است . « 7 »
5 . على بن حمزه : هر كس ديگرى را با سخنى آزاردهنده ياد كند چهار صورت دارد :
الف ) قتل او لازم است ؛ ب ) حد بر او جارى شود ؛ ج ) تعزير شود ؛ د ) هيچ يك نباشد .
هامش
( 1 ) . ملاذ الاخيار ، ج 16 ، ص 165 .
( 2 ) . ج 18 ، ص 554 ، باب 7 .
( 3 ) . ج 18 ، ص 171 ، باب 6 .
( 4 ) . هدايه ، ص 62 .
( 5 ) . انتصار ، ص 234 .
( 6 ) . نهايه ، ص 730 و مثل آن در : سرائر ، ص 467 .
( 7 ) . كافى فى الفقه ، ص 403 ، 416 .