اوّلى در مورد كسى است كه پيامبر يا يكى از امامان را دشنام دهد . . . . « 1 »
6 . قاضى ابن برّاج : هرگاه شخصى ، پيامبر يا يكى از امامان را دشنام گويد كشتن او واجب است و هر كس خود بشنود مىتواند وى را بكشد البته در صورتى كه بر جان خود يا ديگرى نترسد و اگر از جان ترسيد يا ترس داشت كه در حال يا آينده زيانى متوجه يكى از مؤمنان شود ، دنبال كشتن او نمىرود و وى را وامىگذارد . « 2 »
7 . محقق حلّى : هر كس پيامبر را دشنام دهد ، براى شنونده جايز است او را بكشد . . .
و همچنين كسى كه يكى از امامان را دشنام دهد . « 3 »
8 . يحيى بن سعيد : مردم دربارهء كسى كه از او شنيدهاند به پيامبر - صلّى اللّه عليه و آله و سلّم - يا على بن ابى طالب - عليه السلام - دشنام مىدهد ، مساوىاند و بر همه واجب است او را بكشند مگر اينكه ترس از جان خويش داشته باشند و اگر او را نزد حاكم بردند ، بر او قتلش واجب است . « 4 »
9 . علّامه حلّى : همچنين هر كس خود بشنود ، شخصى پيامبر يا يكى از امامان را دشنام مىدهد مىتواند او را بكشد البته در صورتى كه ترس زيان جانى يا مالى براى خود يا ديگر مؤمنان را نداشته باشد . « 5 »
10 . همو : دشنامدهنده به پيامبر يا يكى از امامان كشته مىشود و جايز است هر كس كه خود از او شنيده ، وى را بكشد در صورتى كه بر جان و مال خود و ديگر مؤمنان ايمن باشد . . . . « 6 »
11 . شهيد اوّل و ثانى : دشنامدهندهء پيامبر يا يكى از امامان كشته مىشود و جايز است هر كس بر او دست يافت وى را بدون اذن امام بكشد . « 7 »
12 . شهيد ثانى : « قول مرحوم محقق حلّى : كسى كه پيامبر را دشنام دهد . . . » اين حكم اتفاقى است و راجع به آن رواياتى هست . « 8 »
هامش
( 1 ) . وسيله ، ص 422 .
( 2 ) . مهذّب البارع ، ج 2 ، ص 551 .
( 3 ) . شرائع الاسلام ، ج 4 ، ص 167 .
( 4 ) . جامع للشرائع ، ص 567 .
( 5 ) . تحرير الاحكام ، ج 2 ، ص 236 .
( 6 ) . قواعد الاحكام ، ج 2 ، ص 264 و مثل آن در : تذكرة الفقهاء ( چاپ سنگى ) ، ج 2 ، ص 457 .
( 7 ) . روضة البهيّه ، ج 9 ، ص 194 .
( 8 ) . مسالك الافهام ، ج 14 ، ص 452 .