چپش و بار چهارم پاى راستش بريده مىشود و بار پنجم تعزير مىشود و به حبس مىافتد . « 1 »
36 . مرداوى ( در مورد گفتهء او : « اگر دوباره دزدى كرد ، حبس مىشود ولى عضوى از او قطع نمىشود . » ) : يعنى اگر پس از قطع دست راست و پاى چپ دزدى كرد ، زندانى مىشود و عضوى از او قطع نمىشود ، اين بىهيچ شكى عقيدهء ماست . در فروع گفته است : اين مذهب ماست كه افراد زير ، آن را برگزيدهاند : ابو بكر ، خرقى ، ابو الخطاب در كتاب خلاف خود ، ابن عقيل ، شيرازى ، مصنّف ، شارح و ديگران ؛ و در خلاصه ، مغنى ، شرح ، محرّر ، نظم ، رعايتين ، حاوى الصغير و جز آنها ، آن را مقدّم داشتهاند . . . .
پس بنابر مذهب ما ، در مرتبهء سوم مثل مرتبهء پنجم زندانى مىشود تا توبه كند . اين مذهب ماست و اصحاب بدان اعتقاد و قطع پيدا كردهاند . مصنّف و جمعى ، حبس را به صورت مطلق آوردهاند و مرادشان قول اوّل ( حبس ) است .
در ايضاح گفته است : زندانى و مجازات مىشود و در تبصره گفته است : حبس يا تبعيد مىشود . من مىگويم : تبعيد بعيد است ؛ و در بلغه و رعايه گفته است : تعزير و حبس مىشود تا توبه كند . « 2 »
37 . ابن نجار : اگر پس از قطع دست و پايش باز دزدى كرد ، حبس مىشود تا توبه كند . « 3 »
38 . جزيرى : حنفيان گفتهاند : اگر پس از قطع دست راست و پاى چپ ، باز دزدى كرد اجراى حد متوقف مىشود در مرتبهء سوم قطع عضو واجب نيست ، بلكه ضامن كالاى دزدى شده است و به حبس مىافتد و مورد ضرب واقع مىشود تا از دزدى توبه كند .
ابو حنيفه معتقد است : در مرتبهء دوم ، پاى چپش قطع مىشود و در مرتبهء سوم به حبس مىافتد . شافعيان مىگويند : اگر بار پنجم دزدى كرد تعزير و حبس مىشود . « 4 »
2 . حبس دزد معيوب و دست و پا بريده
اگر شخصى كه دستها و پاهايش قطع شده ، دزدى كند حكم او حبس است چنان كه
هامش
( 1 ) . مغنى ، ج 8 ، ص 264 ؛ نك : محلّى ، ج 11 ، ص 354 .
( 2 ) . انصاف ، ج 10 ، ص 285 .
( 3 ) . منتهى الارادات ، ج 2 ، ص 489 ؛ نك : بهوتى ، شرح منتهى الارادات ، ج 3 ، ص 374 .
( 4 ) . الفقه على المذاهب الاربعه ، ج 5 ، ص 159 ؛ نك : انتصار ، ص 263 ؛ مزنى ، مختصر ( چاپ شده با كتاب الامّ ) ، ج 8 ، ص 264 .