و در اين هنگام به خوبى مىيابد كه نمىتواند حق مقدار كمى از اجزاى گوشه كوچكى از آن را ادا نمايد ، گرچه تمام عابدين شاكر را به كمك طلبيده و تا ابد مشغول شكرگزارى گردند . نه به اين جهت كه شكر اين نعمتها نيز از نعمتهاى خدا بوده و بر آن نيز شكرى واجب است ، بلكه بخاطر بزرگى ، فراوانى ، ظرافت و ديده نشدن آن نعمتهاست . و آنگاه كه بنده به اين شناخت رسيده و نعمتهاى الهى را قدر شناخت ، نشانهء كسانى را كه به خوبى ناتوانى و كوتاهى خود را در شكرگزارى خداى متعال فهميدهاند پيدا كرده و خجالت مىكشد كوشش خود را - هر مقدار كه باشد - شكر گزارى بداند . و مىفهمد كه خداوند با قبول اين شكر گزارى كم و ناچيز اين نعمتها چه منتى بر او دارد . و خداوند متعال را براى اين انجام دادن اين شكر گزارى ، سپاس مىگويد . و معنى شكور ( بسيار شكرگزار ) را كه از نامهاى خداوند است ، تا اندازهاى مىفهمد . گرچه شناخت كنه نامهاى خداوند متعال محال است .
از بزرگترين نعمتهاى اين روز اين است كه كعبه را خانهء خود قرار داده و اجازه داده است كه مردم آن را زيارت نموده و با پاداش و رضايت فراوان اين عمل را از آنان مىپذيرد . و اين نهايت لطف ، مهربانى و كرم است . آنگاه كه انسان با چشم باز در معانى اعمال حج تأمل نمايد به لطف بزرگ خدا پى مىبرد . و بالاتر از اين ، مىيابد كه او تا چه اندازه دوست دارد كه دست عنايت خود را روى سر مؤمنين نگهدارد . و نيز نهايت عنايت او در جذب آنان به در خود و دعوت آنان
المراقبات في أعمال السنة (فارسى) — صفحة 379
مساهمون: ابراهيم محدث
ص٣٧٩