باقيماندهء شب را تا فرا رسيدن وقت نماز شب مشغول به ذكر يا فكر يا مناجات به تناسب حال خود مىشود آنگاه نماز شب را بجا آورده و بعد از هشت ركعت نماز شب سجده نموده و در سجدهء خود آنچه از امام ابى الحسن اول عليه السّلام در اقبال روايت شده است را بخواند . و بعد از نماز وتر دو دعايى را كه در كتاب اقبال روايت شده است بخواند و بندهاى دعاى دوم را با توجه و حضور قلب بخواند تا بهره او از دعا تلفظ تنها به الفاظ نبوده و عبادت او مثل عبادت چهارپايان نباشد . و سعى كند كه در دعاى خود راستگو بوده و به خداى متعال در مجلس حضور او و در دعايش دروغ نگويد : زيرا اين كار براى كسى كه دعا مىكند خطر بزرگى است . و اگر حال او مطالبى را كه به خدايش مىگويد ، تصديق نمىكند ، بايد در گفتار خود بعضى از معانى مجازى را قصد كند . و اگر اين كار را نيز نمىتواند انجام دهد ، الفاظ را بگونهاى تغيير دهد كه دروغ صريح و ادعاى باطلى در آن نباشد . زيرا كسى كه معنى محبت خدا را نمىداند ، چگونه مىتواند در اين دعا ادعاى انس با او را داشته باشد . و كسى كه معنى نزديك گرداندن را نمىداند ، چگونه مىگويد : « مرا از ورطهء گناهان خارج و به بلنداى نزديكى برسان » و همينطور باقى عبارات . و مهم اين است كه مواظب قلبش باشد كه زنده با ذكر خدا و با حضور در مقابل او به مراسم بندگى كه موجب رضايت اوست مشغول باشد . زيرا مقصود از زنده داشتن شبها زنده نمودن قلب در آن است و زنده بودن قلب نيز فقط با ذكر و فكر است و قلب
المراقبات في أعمال السنة (فارسى) — صفحة 107
مساهمون: ابراهيم محدث
ص١٠٧