غافل مانند مرده است . و كسى كه مشغول به مكروهاتى كه مورد رضايت خدا نيست ، باشد ، پايينتر از مرده است . و كسى كه مشغول به محرمات الهى در اين شبها باشد ، بدتر از كسى است كه در غير اين شبها مرتكب حرام مىشود . و شايد همين كار باعث شود كه انسان عاقبت به خير نشود .
انسان بايد تلاش كند كه - در حالى كه خيال مىكند شب زندهدارى كرده و رستگار شده - از دسته سومى كه گفتيم نباشد . زيرا در اين صورت از كسانى خواهد بود كه خداوند متعال درباره آنها فرموده : « از لحاظ عمل زيانكارترين ( بدكارترين ) افراد هستند ولى خيال مىكنند كارهايشان خوب است . » « 1 » و فكر مىكنم از گناهان پنهانى خالى نباشى ، مثل تأخير توبه از بعضى گناهان زيرا مشهور اين است كه سرعت در توبه واجب فورى است و ترك واجب نيز حرام است مانند تزكيه نفس از بعضى از اخلاق كه واجب عينى است و ترك آن و مشغول شدن به عبادات مستحبى حرام است . و همينطور گناهان ديگرى كه مانند اين دو گناه مخفى و پنهان هستند . و خلاصه اين كه سالك بايد قبل از فرا رسيدن اين شبها و اوقات شريف مواظب خود بوده و بيش از ساير وقتها حال خود را بررسى كند و بكوشد كه گناهى در او نباشد تا در تجارت با پروردگار ضرر و زيانى نديده ، نور عبادت كنندگان را از دست نداده و مانند بندهاى نباشد كه سلطان او را به مجلسش براى هديه
هامش
( 1 ) اشاره به آيه 103 و 104 سوره كهف .