حال خود رها كرد .
خلفا درون كعبه را آراستند و هدايا تقديم داشتند . ازرقى هر هديهاى را كه خليفهاى داده است به تفصيل بيان كرده است .
خليفه عمر بن خطاب دو هلال را كه از غنايم مداين بود به كعبه فرستاد تا در آنجا آويخته شود .
عبد الملك بن مروان دو شمسه و دو قدح بلور به كعبه هديه كرد و ستون وسط را از بالا تا پايين در صفحات زر گرفت .
وليد بن عبد الملك دو قدح هديه كرد و در درون تزيينات و تذهيبات نمود .
وليد بن يزيد دو تخت مزين و دو هلال فرستاد .
ابو العباس سفّاح اولين خليفهء عباسى قدحى بزرگ به رنگ سبز فرستاد . ابو جعفر منصور قارورههاى فرعونى .
هارون الرشيد در كعبه دو قصبه قرار داد كه آن دو را با ديگر آويزهها آويختند .
مأمون هر سال به هنگام حج ياقوتى مىفرستاد در زنجيرى از زر كه بر ديوار مىآويختند . همچنين تختى از نقره فرستاد مفروش به ديبا و مكلّل به جواهر و ياقوت و زبرجد .
متوكل شمسهاى فرستاد از زر ، مكلل به مرواريد فاخر و ياقوت رفيع و زبرجد در زنجيرى از زر كه در هر سال موقع حج بر ديوار آويخته مىشد .
هارون الرشيد نسخهاى از فرمان ولايت عهدى پسرانش امين و مأمون را بر كعبه آويخت .
مأمون فرمان داد آن نامه را كه با تخت فرستاده بود در آنجا بياويزيد .
كعبه را از بيرون پوشش بود . نخستين كسى كه بر كعبه جامه پوشيد ، اسعد تبّع بود كه پوششى گرانبها از پارچههاى يمنى بر آن انداخت .
رجال قريش از آن پس بر آن جامه مىپوشيدند و آن را به انواع عطرها خوشبو مىكردند و اين كار در عاشورا انجام مىگرفت .
رسول الله بر آن پوششى يمانى افكند و ابو بكر و عمر و عثمان از كتان مصرى .
عثمان براى كعبه دو كسوت آورد يكى از كتان مصرى و ديگرى از ديبا . معاويه براى
الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 460
مساهمون: صالح أحمد العلي
ص٤٦٠