در ذو طوى شعب المطّلب مىريزد و آن پشت شعب الاخنس است . همچنين شعب زريق و شعب اشرس كه به بيوت ابن مدد مىپيوندد .
كداء
ميان ذو طوى و مكه گردنهء كداء واقع شده . مردم از آنجا به ذو طوى سرازير مىشوند .
در روز فتح مكه قيس بن سعد بن عباده از آنجا به مكه درآمد و رسول - ص - به هنگام هجرت به مدينه از آنجا خارج شد . در آنجا خانههاى يوسف بن يعقوب شافعى است و خانهء آل طرفه از هذليان آنجا را دار اراكه گويند .
مشرف بر كداء ، جبل الابيض قرار دارد . اين كوه نيز مشرف است بر ارنى در سمت راست كسى كه به مكه وارد مىشود . اما در جانب چپ او دماغهء ابو اشعث است كه مشرف بر كداء است . و آن از جبل احمر است . ابو اشعث مردى بود از بنى اسد بن خزيمه كه كثير بن عبد اللّه بن بشر نام داشت .
در طرف چپ كسى كه از مدينه به مكه مىرود ، كوه مقلع واقع شده . در آنجا بر سر راه چاه عنبسه خانهء عبد اللّه است .
اسدى مواضعى را كه بعد از مسجد عايشه واقع شدهاند برشمرده و گويد : فخّ حدود دو ميل بعد از مسجد عايشه است و عقبهء مذنبين يك ميل بعد از فخّ است ، در جانب چپ راه . راه ذو طوى به مسجد حدود نصف ميل است . و نيز گويد : مستحب است نماز گزاردن در مسجد ذو طوى . و آن ميان مسجد عقبة المذنبين است و مشرف بر مقابر مكه و بين گردنهاى كه به حصحاص سرازير مىشود . آنجا مسجد ثنيهء زبيد است .
موسى بن عقبه مسجد ذو طوى را چنين توصيف مىكند كه از عبد اللّه بن عمران روايت شده كه پيامبر به ذو طوى فرود آمد و شب در آنجا به سر برد . چون بامداد شد نماز گزارد و به مكه داخل شد . نمازگاه پيامبر بر روى تپهاى است سخت نه در مسجدى كه در آنجا ساخته شده . « 1 »
هامش
( 1 ) - سمهودى ، ج 2 ، ص 175 .