نزديكى اجفر و قنان . و از اماكنى كه ميان اسد و عبس واقع شده امثال است و آن دژى است در بلاد عبس ، نزديك بلاد بنى اسد و قطن .
اماكنى كه طئ و اسد در آنجاها با هم برخورد مىكنند حساء و ريث است .
اما محارب ، ديارشان نزديك جريب است و آن واديى است كه در رمّه مىريزد . ميان آن دو شربه واقع شده و پايان جنوبى آن حزيز است . حزيز محارب آبى است در طرف چپ سميراء ، البته براى كسى كه به مكه مىرود . در ديار آنها اضاخ واقع شده كه از شربه مىآيد .
از اماكن آنها اقصى است كه از ربذه به قدر دو بريد دور است و در نزديكى آن تپهء بلس است . و آن محل اجتماع ساعيان ( گردآوردندگان صدقات ) است و نيز معدن النّقره . « 1 »
عشاير حجاز ميانه
مناطقى كه در اطراف غربى و جنوبى مدينه است از زمانهاى قديم جاى قبيلهء جهينه بوده است و بكرى گويد كه قبايل جهينه در آن كوهها ؛ يعنى كوههاى اشعر و اجرد و قدس و آره و رضوى پراكنده بودند . اينان از واديها و درهها و دامنهها كم كم به سوى دشت آمدند و تا بطن اضم و اطراف آن پيش رفتند ، در آنجا وادى عظيمى است كه چند وادى ديگر در آن فرو مىريزد و به سوى دريا روان مىشود . جهينه در ذو خشب و بندد و حاضره و لقف و عيص و بواط و مصلّى و بدر و جفاف و ودّان و ينبع و حوراء فرود آمدند . همچنين عرج و جنبتين و رويثه و روحاء را پشت سر نهادند و در طول ساحل تا تهامه رفتند . تا به بلى و حذام در ناحيهء حقل از ساحل تيماء برخورد كردند . و به همسايگى آنها در ساحل ، قبايلى از كنانه درآمدند و طوايفى از جهينه هم در ذو المروه تا فيف مكان گزيدند . « 2 »
و نيز در جاى ديگر گويد : جهينه در جبال حجاز ؛ يعنى در اشعر و اجرد و قدس و آره و رضوى فرود آمدند ، سپس رهسپار دشت شدند و به سوى وادى اضم پيش رفتند . و مىگويد كه اشجع و مزينه و سعد بن هذيم ، زمينهايى را تصاحب كردند ولى جهينه همچنان در آن بلاد و كوهها و مواضعى كه بعدها از آن اشجع و مزينه شد باقى ماندند و آنها تا هنگام ظهور
هامش
( 1 ) - ياقوت ، ج 1 ، ص 12 .
( 2 ) - بكرى ، ص 37 .