تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 123

مساهمون:

ص١٢٣
است كه سويقه خوانده مىشود . حرزه موضع برخورد سويقه است و آن از آن خاندان حسن بن حسن بن على بن ابيطالب است . « 1 » سمهودى گويد : سويقه چشمه‌اى است شيرين و پر آب در فرو دست حرزه و يك ميلى سياله . در سمت راست كسى كه به مكه مىرود . ملك فرزندان عبد الله بن حسن است . « 2 » بكرى گويد : بثنه زمينى است رو به روى سويقه در مدينه . در آن عبد الله بن حسن بن حسن كار كرده است . در پايين دست حوره ، چشمهء عبد الله بن حسن است كه سويقه ناميده مىشود . زمخشرى مىگويد : بين ، چشمه‌اى است در واديى به نام حورتان . « 3 » سمهودى دربارهء بين گويد : و سيل آنها در حورتين ريزد . جاى چشمه و روستا امروز در آنجا موجود است . پيش از اين گفتيم كه در فاصلهء يك ميلى از سويقه سياله واقع شده است . وى گويد : در سياله چاههاى بسيار است و پس از پيامبر - ص - ، چشمه‌ها و ساكنان آن تجديد شده . عيود نيز در اين منطقه واقع شده . در آنجاست چشمهء حسن بن زيد بر سر راه . ابن معقل ليثى گويد چشمه امير در دامنهء عيود ظاهر مىشود آب آن از مرا مىآيد . « 4 » از مناطقى كه چشمه‌ها در آنجا بسيار است شمنصير است . عرّام گويد : شمنصير كوهى صعب است و تا كنون كسى بر آن فرا نرفته و نمىداند بلندى قلّه‌اش چقدر است . از آن چشمه‌سارها جارى است و بر سر چشمه‌ها نخل و شوره خار رويد . ابن جنّى در كتاب هذيل گويد به خط او خواندم كه شمنصير كوه سايه است و سايه وادى بزرگى است كه در آن بيش از هفتاد چشمه روان است و آن وادى امجّ نيز ناميده شود . كديد ميان امجّ و عسفان است و آن نيز آبى است جارى بر سر آن نخلهاى بسيار . جحفه چاههاى اندك دارد . در دو ميلى آن چشمه‌اى است كه بركهء بزرگى را پر مىكند ولى اتفاق مىافتد كه آب در آنجا اندك باشد و در رابغ چشمه و چاهها و نخل است . « 5 »
هامش
( 1 ) - سمهودى ، ج 2 ، ص 326 و 166 . ( 2 ) - سمهودى ، ج 2 ، ص 393 . ( 3 ) - سمهودى ، ج 2 ، ص 441 . ( 4 ) - بكرى ، ص 112 و 113 . ( 5 ) - بكرى ، ص 112 و 113 .
الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 123 | صالح أحمد العلي / عبد المحمد آيتى