تخطي إلى المحتوى الرئيسي

الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 114

مساهمون:

ص١١٤
آنجا به سوارقيّه در سه ميلى عين النازيه روند و آن روستاى بنى سليم است . در نزديكى سوارقيه كوههايى است چون : 1 - مغار ، كوهى است بالاى سوارقيه در بلاد بنى سليم در آنجا در زير ريگ آبهاى فراوان باشد كه چون ريگ را باز كنند آب بسيار فوران كند ولى آبش شور است . آنجا را سهدار ( يا هدّار ) گويند . و نيز دو چاهك است سرشان به سنگ سياه پوشيده . در درون يكى از آن دو آبى است شورناك و آن را رفده گويند و وادى آن را عريفطان نامند . در آنجا نخلها و بيشه‌هاست كه عابران در سايهء آنها بيارمند . بر جادهء زبيده . بنى سليم آن را منقار زبيده گويند . ( ياقوت : منقّا زبيده . م ) « 1 » 2 - صحن ، كوهى است در بلاد بنى سليم بالاى سوارقيّه ابو اشعث گويد كه در آنجا آبى است به نام هباءه و در آنجا چاههايى است كه از ته به يكديگر راه دارند ، آب آنها به يكديگر پيوندد . آبى گوارا و شيرين كه به آن گندم و جو و امثال آن كارند . « 2 » اما هباءه ؛ بكرى گويد كه در برابر شواحط مكانى است موسوم صحن . در آنجا آبهايى است كه هباءه ناميده شوند . چاههايى است كه از ته به يكديگر راه مىبرند و آبشان در يكديگر ريزد و بدان آب زراعت كنند . « 3 » 3 - شواحط ، كوهى است مشهور در نزديكى مدينه و سوارقيّه . پلنگ و بز كوهى آنجا فراوان باشد . آبها كه از كوه فرو مىريزد در استخرها گرد آيد تا بدان زراعت كنند . عرّام گويد ، در نزديكى شواحط از نواحى مدينه و سوارقيّه واديى است به نام برك كه گياه و آب فراوان دارد . ميان سلّم و عرفط . ابن سكّيت در تفسير اين بيت كثيّر :
فقد جعلت اشجان برك يمينها * و ذات الشمال من مريخة اشأما
گويد : اشجان مسيلهاى آب است و برك در اينجا دره‌اى است از ينبع تا مدينه . عرض آن حدود چهار يا پنج ميل است . آن را مبرك گويند و پيامبر براى آن دعا كرده است . « 4 » حربى گويد در فاصلهء يك روزه راه از سوارقيّه گودالى است در حرّهء بنى سليم كه آب در آن گرد آيد . اين گودال را حبس گويند و جمع آن احباس است ياقوت گويد : حبس بين حرّهء
هامش
( 1 ) - ياقوت ، ج 4 ، ص 582 . ( 2 ) - ياقوت ، ج 3 ، ص 371 و سمهودى ج 2 ، ص 334 . ( 3 ) - بكرى ، ص 814 . ( 4 ) - ياقوت ج 1 ، ص 511 و بكرى ص 813 و سمهودى ج 2 ، ص 260 .
الحجاز في صدر الإسلام ( حجاز در صدر اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 114 | صالح أحمد العلي / عبد المحمد آيتى