كتاب معانى القرآن الكبير ، و كتاب معانى القرآن الصّغير ، و كتاب اللغات ، و كتاب النوادر ، و كتاب الامثال .
ولادت او در سال 80 بود و وفاتش در سال 182 ، در سن 102 سالگى . .
1265 - يونس بن سالم بن يونس خياط [ 1 ]
قرشى و به قولى هذلى ( بالولاء ) ، از شعراى دولت اموى و عباسى . شاعرى توانا و ظريف و لذت جوى . در هجو بد زبان بود . از خاندان زبير بن العوّام بود . با عبد الله بن مصعب بن زبير نزد مهدى عباسى آمد . مهدى او را بنواخت و صله داد . يونس پدر را نافرمانى كرده بود ، پدر نيز او را عاق كرد . روزى در حضور پدر و اصحاب او اين بيتها برخواند : [ 2 ]
يا سائلى من انا او من يناسبنى * انا الذى ما له اصل و لا نسب
الكلب يختال فخرا حين يبصرنى * فالكلب اكرم منّى حين ينتسب
لو قال لى الناس طرا انت الامنا * لم يشطط الناس فى هذا و لا كذبوا
.
1266 - يونس بن احمد بن ابراهيم و فراوندى [ 3 ]
ابن نديم ذكر او در الفهرست آورده است و كتاب الشافى را در علوم قرآن و الوافى را در عروض و قوافى تصنيف كرده است .
هامش
[ 1 ] الاغانى 19 : 273 .
[ 2 ] حاصل معنى : اى كسى كه از من مىپرسى كه من كيستم و نسبم چيست ، من كسى هستم كه مرا اصل و نسبى نيست . سگ وقتى مرا ببيند بر خود مىبالد و به تبختر مىگذرد زيرا سگ اگر نسب خود بيان كند از من كريمتر است . اگر همه مردم بگويند كه تو فرومايهترين ما هستى در قضاوت اشتباه نكردهاند و دروغ نگفتهاند .
[ 3 ] الفهرست : 94 ، انباه الرواة 4 : 67 ، بغية الوعاة 2 : 365 .