1215 - هشام بن معاويه [ 1 ]
ابو عبد الله ضرير كوفى نحوى ، مصاحب كسائى . از او نحو آموخت . از آثار اوست : كتاب الحدود فى العربية ، و كتاب المختصر فى النحو ، و كتاب القياس ، باز هم در نحو و غير اينها .
اسحاق بن ابراهيم بن مصعب روزى با مأمون صحبت مىداشت . در كلام او غلطى افتاد . مأمون تيز در او نگريست . او دريافت . چون از نزد مأمون بيرون آمد به نزد هشام بن معاويه رفت و از او نحو آموخت . هشام بن معاويه در سال 209 در گذشت . .
1216 - هشام بن نهيس بن مسعود [ 2 ]
وى برادر ذو الرّمه ، شاعر مشهور بود . هشام نيز شاعرى توانا بود . ميان او و برادرش ذو الرّمّه خلاف افتاده بود و به زبان شعر با يكديگر گفتگوهاى خصمانه مىكردند . .
1217 - هلال بن علاء رقّى [ 3 ]
كنيهء او ابو عمرو بود . اهل علم و لغت بود ، در رقّه . در سال 280 جهان را بدرود گفت . جز اين اطلاعى از او ندارم . .
1218 - هلال بن محسّن بن ابراهيم صابى [ 4 ]
ابو الحسن صابى حرّانى ، نوادهء ابو اسحاق صابى ، كاتب مشهور بود . اين هلال مردى اديب و كاتب و فاضل بود و به زبان و قواعد عربى معرفتى تمام داشت . از ابو على فارسى و ابو عيسى رمّانى و ابو بكر احمد بن جرّاح خراز علم آموخت . وى بر مذهب صابيان بود .
در آخر عمر اسلام آورد . خطيب بغدادى گويد : ثقه و صدوق بود . كتاب الاماثل و الاعيان و منتدى العواطف و الاحسان را تصنيف كرده و در آن اخبار و حكايات طرفه آورده كه اعيان و اكابر حكايت كردهاند .
هامش
[ 1 ] طبقات الزبيدى : 134 و نور القبس : 302 و الفهرست : 76 و تاريخ ابى المحاسن : 186 و ابن خلكان 6 : 85 و نزهة الالباء : 113 و انباه الرواة 3 : 364 و الوافى ( خ ) و نكت الهميان : 305 و بغية الوعاة 2 : 328 و البلغه : 379 و اشارة التعيين : 371 .
[ 2 ] الاغانى 17 : 208 - 209 .
[ 3 ] بغية الوعاة 2 : 329 .
[ 4 ] تاريخ بغداد 14 : 76 ، المنتظم 8 : 176 ، ابن خلكان 6 : 101 .